Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye cumhuriyetine Miras Kalan Askeri Gemiler

[bayundur]

Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye cumhuriyetine Miras Kalan Askeri Gemilere Genel Bir Bakış

Yavuz Sınıfı Muhabere Kruvazörü

Miktarı: 1 Adet
Gemiler: TCG YAVUZ (B-70), (Alman Bahriyesindeki adı SMS GOEBEN)
İnşa Tarihi ve Yeri: 1909 / Blohm und Voss Tersanesi, Hamburg / Almanya
Hizmete Giriş Tarihi: 1912 (Alman Donanması için), 16.08.1914 (Osmanlı Donanması için)
Hizmetten Çıkış Tarihi: 20.12.1950
Boyutları: 186x29,5x14,08 m. (Boy-En-Draft)
Deplasman Tonajı: 23580 ton
Ana Tahrik: Stim/Parsons Türbin/4 Pervane
Azami Sürati: 28 Knots
Silahlar: 10x28/50 cm.lik top 26x40 mm.lik top
10x 15/45 cm.lik top 24x20 mm.lik top
8x7,62 cm.lik top 2x Denizaltı torpido kovanı

Kısa Tarihçesi:

1. GOEBEN, 1912 senesinde tam donanımlı olarak Alman Donanmasına katılmış ve BRESLAU (daha sonra ki adı MİDİLLİ) ile Akdeniz tümenini oluşturmak iin Akdeniz’de görevlendirilmiştir. 03.08.1914’te Türk-Alman ittifakı imzalanmış ve Akdeniz’de bulunan bu iki Alman gemisinin derhal İstanbul’a gitmesi emri verilmiştir. Bu emri alan gemiler 09.08.1914’te Çanakkale Boğazı’na gelmişlerdir. Harbiye Nazırı Enver Paşa’nın emri ile GOEBEN’e YAVUZ SULTAN SELİM, BRESLAU’a da MİDİLLİ adı verilerek gemilere 16.08.1914 tarihinde Türk sancağı çekilmiştir. 28.10.1914 tarihinde Karadeniz’e açılan her iki gemi Sivastopol, Odessa, Poti ve Kerch şehirlerini bombardıman etmiş, aynı gün 700 adet mayın taşıyan PRUT adlı Rus mayın gemisi YAVUZ’un top atışlarıyla batırılmıştır. Bu harekat Osmanlı İmparatorluğu’nun Almanya yanında I. Cihan Harbi’ne girmesine neden olmuştur. 10 Aralık tarihinde YAVUZ ve PEYK-İ ŞEVKET gemileri Batum’u top ateşine tutmuştur. 1915 ve 1916 yıllarında Karadeniz’de bir çok Rus limanına taarruz eden YAVUZ, bir çok gemi batırmış, bu arada kendisi de top atışına maruz kalmış ve mayın yarası almıştır. O dönemde gemiye Alman komutan, Amiral Souchon kumanda etmiştir. 1917’e bu kumandanın yerine başka bir alman kumandan, Amiral Paschwitz tayin edilmiştir.
2. 1918 yılında Çanakkale Boğazı dışında görevlendirilen YAVUZ yine mayına çarparak yaralanmış, bu harekatta MİDİLLİ ise Gökçeada açıklarında mayına çarparak batmıştır. 1918 yılı sonlarında ise mütareke yapıldığından YAVUZ gemisi komutanı olan Paschwitz’e ait fors indirilerek YAVUZ Türk amiral Arif Bey’e teslim edilmiştir. Ancak, gemi İstanbul ve İzmit’te 11 yıl atıl vaziyette bekletildikten sonra Cumhuriyetin kurulması ile birlikte faaliyete geçirilmesi düşünülmüştür. Gölcük’te kendisi için hazırlanan yeni bir havuza alınan YAVUZ uzun bir onarımdan sonra 1929 senesinde Cumhuriyet Donanmasında hizmet vermeye başlamıştır. YAVUZ modern Türk Donanmasının gelişimi için öncü gemilerden biri olmuştur.
3. Geminin YAVUZ SULTAN SELİM olan ismi 1936 senesinde YAVUZ olarak değiştirilmiştir.
4. 1950 senesinde hizmet dışına ayrılan ve 1973 senesinde söküm işlemleri için Makine Kimya Endüstrisi’ne devredilen YAVUZ’un anısını yaşatmak için Beşiktaş Deniz Müzesi’nde YAVUZ’a ait objelerin teşhir edildiği müstakil bir salon açılmış ve müze bahçesine yine YAVUZ’a ait 7,5 tonluk bir adet sancak baş omuzluk demiri ile bir adet pervanesi konulmuştur. Gölcük Deniz Üssü’nde ise teşhir için YAVUZ’a ait bir adet tonoz demiri, 28 inçlik toplarına ait bir adet namlu ile bu toplara ait iki adet mermi kovanı ve iki adet pervanesi bulunmaktadır. Ayrıca YAVUZ’un pruva direği Heybeliada’da, Deniz Lisesi bahçesinde kullanılmaktadır. YAVUZ’un kalan son pervanesi de Ankara’da ki M.K.E. Genel Müdürlüğü binasının girişinde sergilenmektedir.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.12-13

Not: Elimde mevcut olan fotoğrafları telif hakları saklı olduğundan dolayı yayınlayamıyorum. Bu yüzden fotoğraflar için
http://battlecruiseryavuz.hypermart.net/fotograflar.htm ve http://battlecruiseryavuz.hypermart.net/...simler.htm adreslerini tavsiye ediyorum.

(devam edecek)

[bayundur]

Hamidiye Sınıfı Kruvazörler

Miktarı: 2 Adet
Gemiler: TCG HAMİDİYE (Osmanlı Bahriyesindeki adı ABDÜLHAMİD) ve TCG MECİDİYE (Osmanlı Bahriyesindeki adı ABDÜLMECİDİYE) (PRUT I.Cihan Harbi esnasında Rusların eline geçtiği dönem)
İnşa Tarihi ve Yeri: 1902 / W.G. Armstrong, Withworth and Co. Newcastle/İngiltere (Hamidiye), 1901 William Cramps and Son., Philadelphia/ABD (Mecidiye)
Hizmete Giriş Tarihi: Nisan 1904 (Ham.), 19.12.1903 (Mec.)
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1948 (Her iki gemi de)
Boyutları (Boy-En-Draft) : 112x14,5x4,8 m. (Ham.), 102x12,8x4,8 m. (Mec.)
Deplasman Tonajı: 3805 ton (Ham.), 3250 ton (Mec.)
Ana Tahrik: 2 Grup Üçlü Ekspenşın / Stim
Azami Sürati: 22 Knots
Silahlar: 2x150 mm.lik, 8x120 mm.lik, 2x47 mm.lik top (Ham.)
6x37 mm.lik top ve 3x450 mm. Torpido kovanı (Ham.)
2x150 mm.lik, 8x120 mm.lik, 6x47 mm.lik top (Mec.)
4x37 mm.lik top ve 2x450 mm. Torpido kovanı (Mec.)

Kısa Tarihçesi:

1. Osmanlı Devleti aynı plan üzerine hazırlanmış üç kruvazörün ısmarlanmasına karar vermiş ve bunlardan HAMİDİYE İngiltere’ye, MECİDİYE ABD’ye, DRAMA ise İtalya’ya sipariş edilmiştir.
2. İngiltere’ye sipariş edilen kruvazörün ismi Padişahın adına izafeten ABDÜLHAMİD konulmuş ise de bu isim sonradan HAMİDİYE olarak değiştirilmiştir. Bu gemini projr safhasında iken yapımını üstlenen firma geminin boyunun uzatılmasını teklif edince, bu teklif Osmanlı Devleti tarafından olumlu karşılanmış ve HAMİDİYE, MECİDİYE’ye oranla daha büyük olarak inşa edilmiş ve tonajı da artmıştır.
3. HAMİDİYE, yapımı tamamlandıktan sonra İngiltere’den Türk personel tarafından yurda getirilmiş, buna karşılık MECİDİYE, Amerika’dan Midilli adasına kadar gemiyi yapan fabrikanın garanti kaptanı Albay Bucknam tarafından getirilmiş ve Türk personele burada teslim edilmiştir. Bu kişi daha sonra Türkiye’de kalmış ve Türk amirali rütbesi ile uzun seneler Bahriye Nezaretinde müşavirlik yapmıştır.
4. HAMİDİYE, 22.06.1911 tarihinde İngiltere Kralı V.George’nin taç giyme merasimi için İngiltere’ye gitmiştir.
5. HAMİDİYE, Rauf Orbay ile özdeşleşmiş kahraman bir gemidir. Dünya çapında ünü vardır. 1913 senesinde (13 Ocak - 8 Eylül tarihleri arasında) 8 aylık Akdeniz Akın Harekatı ile dünya deniz tarihine geçmiştir.
6. Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Karadeniz’e bir gemi ile seyahat yapmak arzusunu göstermiş ve bu seyahat için de HAMİDİYE kruvazörü görevlendirilmiş, yanına refakat gemisi olarak ta PEYK-İ ŞEVKET gemisi görevlendirilmiştir. Seyahate 12.09.1924 tarihinde Mudanya’dan başlayarak Trabzon, Rize, Giresun ve Samsun ziyaret edilmiş ancak Erzurum’da meydana gelen deprem nedeniyle Atatürk Samsun’da gemiden ayrılarak kara yoluyla Erzurum’a gitmiş, Ankara’ya dönüşünü de karayolu ile gerçekleştireceğinden gemiler İstanbul’a geri dönmüşlerdir.
7. HAMİDİYE, savaş gemisi görevine ilaveten 1940-45 tarihleri arasında zaman zaman okul gemisi görevini de deruhte etmiştir.
8. HAMİDİYE hizmet dışına çıkarıldıktan sonra kıç direği, gemi anısına Gölcük Deniz Üssü’nde kullanılmakta olup gemiye ait bir çok değerli malzeme de Beşiktaş Deniz Müzesi’nde ve Kuzey Deniz Saha Komutanlığı karargah binasında (Kasımpaşa/İstanbul) muhafaza edilmekte ve sergilenmektedir.
9. Padişah adına izafeten ABDÜLMECİDİYE (Abdülmecid) olarak konan geminin ismi sonradan MECİDİYE olarak değiştirilmiştir.
10. MECİDİYE, 03.04.1915 tarihinde YAVUZ ile yaptığı Karadeniz Harekatı esnasında mayına çarparak karaya oturmuş, sonra Ruslar kendi donanmalarında kullanılmak üzere gemiyi battığı yerden çıkararak PRUT ismi ile onarıma almışlarsa da harp sonunda varılan anlaşma gereği MECİDİYE2nin Türkiye’ye devri öngörüldüğünden, anılan gemi HAMİDİYE’NİN yedeğine alınarak yurda getirilmiştir.
11. MECİDİYE de HAMİDİYE gibi 1918’de ve ayrıca hizmet dışına çıkarıldıktan sonra 1950-52 seneleri arasında okul gemiliği görevi yapmıştır.
12. İtalya’ya sipariş edilen DRAMA ise İtalyanlar tarafından yapım süresi 1912 yılına kadar uzatılmış ve sonradan Türk-İtalyan Harbi’nin başlaması münasebetiyle gemiye İtalyan Devleti tarafından el konulmuş ve 1913’de LIBIA adı ile İtalyan Donanmasında görevlendirilmiştir.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.14-15

[bayundur]

Necm-i Şevket Sınıfı Zırhlı Korvet

Miktarı: 1 Adet
Gemiler: TCG NECM-İ ŞEVKET
İnşa Tarihi ve Yeri: 1867 / SA Des Forges & Chantiers de la Mediterrane, La Seyne/Fransa
Hizmete Giriş Tarihi: 1870
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1929
Boyutları (Boy-En-Draft): 66,4x12,9x5 m.
Deplasman Tonajı: 2080 ton
Ana Tahrik: 1 x Stimli Yatay Kompound Ekspenşın Makine
1750 İHP, 1 Pervane
Azami Sürati: 12 Knots
Silahlar: 4x57 mm.lik top

Kısa Tarihçesi:

1. 1909 senesinde fesh edilmesine rağmen meşrutiyetin hatırası olarak Donanma tarafından muhafaza edilmiş ve 1929 senesinde hizmet dışına çıkarılmıştır.
2. Aynı sınıftan olan ASAR-I ŞEVKET ise 1903 senesinde hizmet dışına çıkarılmıştır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.16

Muin-i Zafer Sınıfı Zırhlı Korvet

Miktarı: 1 Adet
Gemiler: TCG MUİN-İ ZAFER
İnşa Tarihi ve Yeri: 1868 / Londra/İngiltere
Hizmete Giriş Tarihi: 1870
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1946
Boyutları (Boy-En-Draft): 71,9x10,9x5 m.
Deplasman Tonajı: 2362 ton
Ana Tahrik: Yatay Kompound / 1 Pervane / 1 Stim
Azami Sürati: 15,5 Knots
Silahlar: 4x150 mm.lik, 6x75 mm.lik, 4x57 mm.lik top

Kısa Tarihçesi:

1. 1903-1906 yılları arasında İstanbul’da Ansaldo firması tarafından tadil edilmiştir.
2. 1913 senesinde torpido gemisi olarak kullanılan gemi 1920 senesinde İzmit’te kışla gemisi, 1928 senesinde ise denizaltı gemisi olarak kullanılmış ve aynı zamanda okul gemiliği görevini de ifa etmiştir.
3. Aynı sınıftan olan AVNİLLAH korveti ise 24.02.1912 tarihinde Beyrut limanında İtalyan kruvazörü GARİBALDİ tarafından batırılmıştır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.17

[bayundur]

İclaliye Sınıfı Zırhlı Korvet

Miktarı: 1 Adet
Gemiler: TCG İCLALİYE
İnşa Tarihi ve Yeri: 1868 / S. Tecnico Triestino, San Rocco / İtalya
Hizmete Giriş Tarihi: 1871
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1928
Boyutları (Boy-En-Draft): 63x12,8x4,8 m.
Deplasman Tonajı: 2228 ton
Ana Tahrik: 1 Stimli Dikey Kompound Ekspenşın Mk. 1800 İHP / 1 Pervane
Azami Sürati: 12 Knots
Silahlar: 4x57 mm.lik top

Kısa Tarihçesi:

1. 1910’lu yıllarda tadil edilen gemi, 1914 senesinde İhtiyat Filoya alınmıştır.
2. 1915-1918 seneleri arasında okul gemisi olarak görevlendirilen gemi, 1924 senesinde Gölcük’e getirilmiş ve yatak gemisi olarak hizmet vermiştir.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.18

Peyk-i Şevket Sınıfı Torpido Kruvazörleri

Miktarı: 2 Adet
Gemiler: TCG PEYK (Osmanlı bahriyesindeki adı PEYK-İ ŞEVKET) ve TCG BERK (Osmanlı bahriyesindeki adı BERK-İ SATVET)
İnşa Tarihi ve Yeri: 1906 / Kiel / Almanya (her iki gemide)
Hizmete Giriş Tarihi: 1907 (her iki gemide)
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1948 (her iki gemide)
Boyutları (Boy-En-Draft): 80x8,5x4,6 m.
Deplasman Tonajı: 775 ton (1907’de), 850 ton (1938’de)
Ana Tahrik: 2 adet Stimli Dikey Üçlü Ekspenşın Mk. 5100 İHP / 2 Pervane
Azami Sürati: 22 Knots
Silahlar: 3x105 mm.lik top, 6x57 mm.lik top, 2x37 mm.lik top ve
2x450 mm.lik torpido kovanı

Kısa Tarihçesi:

1. PEYK-İ ŞEVKET, 06.08.1915’te İngiliz denizaltısı tarafından Silivri açıklarında batırılmıştır. 1917 yılında battığı yerden çıkartılarak onarım görmüş ve tekrar hizmete girmiştir.
2. PEYK-İ ŞEVKET’in ismi 1924 senesinde PEYK olarak değiştirilmiştir.
3. PEYK-İ ŞEVKET, 1917-1918 seneleri arasında Deniz Harp Okulu öğrencilerinin eğitimi maksadıyla okul gemisi görevini yapmıştır.
4. PEYK-İ ŞEVKET, 1936-1938 seneleri arasında Gölcük tersanesinde tadil edilerek mahmuz kısmı iptal edilmiş ve yeniden hizmete girmiştir. Geminin üzerinde yapılan tadilatlarından ötürü de tonajında değişiklik meydana gelmiştir.
5. BERK-İ SATVET İstanbul Boğazı’nda Rus mayınına çarparak hasar görmüş ve 1917 senesinde onarıma alınmıştır. 1924 senesinde ise ismi BERK olarak değiştirilmiştir.
6. BERK-İ SATVET de PEYK-İ ŞEVKET gibi Deniz Harp Okulu talebeleri için okul gemisi görevini yapmıştır.
7. 1938 senesinde yapılan tadilatlar neticesi PEYK-İ ŞEVKET gibi tonajında değişiklik meydana gelmiştir.
8. 1944 senesinde İhtiyat Filoya alınan her iki gemi de 1948 senesinde hizmet dışına çıkarılmışlardır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.19

[bayundur]

Hamidiye Kruvazörü (fotoğrafın kaynağı Wikipedia)


Hamidiye Kruvazörü (fotoğrafın kaynağı kiyiemniyeti.gov.tr)


Ata'mız, Hamidiye Kruvazörü ile Karadeniz gezisinde... (fotoğrafın kaynağı unyezile.com)


Hamidiye Kruvazörü - Fot. : Erol Mütercimler arşivi.

Yukarıda bilgisini sunduğum diğer gemilere ait elimde bulunan fotoğraflar telif haklı olduğundan dolayı yayımlayamıyorum. İnternetten yaptığım araştırmada sadece Hamidiye Zırhlısına ait fotoğrafları bulabildim; onları yayımlıyorum.

[bayundur]

Samsun Sınıfı Muhripler

Miktarı: 3 Adet
Gemiler: TCG SAMSUN, TCG TAŞOZ, TCG BASRA
İnşa Tarihi ve Yeri: 1906 (her üç gemide)
Bordeaux/Fransa (SAMSUN ve BASRA), Nantes/Fransa (TAŞOZ)
Hizmete Giriş Tarihi: 1907 (her üç gemide)
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1932 (her üç gemide)
Boyutları (Boy-En-Draft): 58,2x6,3x2,8 m.
Deplasman Tonajı: 290 ton
Ana Tahrik: 2 adet Üçlü Ekspenşın Stimli Mk. 5950 İHP / 2 Pervane
Azami Sürati: 20 Knots
Silahlar: 1x65 mm.lik top, 4x47 mm.lik top ve
2x450 mm.lik torpido kovanı

Kısa Tarihçesi:

1. Osmanlı Devleti’nin varlık gösterdiği denizlerde görev yapan bu gemiler, Cumhuriyet donanmasının ilk nüvesini teşkil etmiştir.
2. Bu sınıftan olan YARHİSAR muhribi ise 03.12.1915 tarihinde Yalova açıklarında bir İngiliz denizaltısı tarafından torpillenerek batırılmış ve bu olayda 30 Türk personel ile 1 subay, 2 astsubay ve 6 er olmak üzere 9 alman personel hayatını kaybetmiştir. Kurtulanlar ise 43 kişidir.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.22

Muavenet-i Milliye Sınıfı Muhripler

Miktarı: 3 Adet
Gemiler: TCG MUAVENET-İ MİLLİYE, TCG YADİGAR-I MİLLET, TCG NUMUNE-İ HAMİYET
İnşa Tarihi ve Yeri: 1908, Fr. Schichau AG, Elbing/Almanya (her üç gemide)
Hizmete Giriş Tarihi: 1910 (her üç gemide)
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1923 (her üç gemide)
Boyutları (Boy-En-Draft): 74x7,9x3 m.
Deplasman Tonajı: 765 ton
Ana Tahrik: 2 adet Stim Türbin Mk. 17700 SHP / 2 Pervane
Azami Sürati: 26 Knots
Silahlar: 2x75 mm.lik top, 2x57 mm.lik top ve
3x450 mm.lik torpido kovanı

Kısa Tarihçesi:

1. Bu sınıf gemiler Osmanlı Devleti’nin elinde bulunan yeni gemiler olduğundan 1911-1912 Osmanlı-İtalyan Harbi’nde Boğaz savunmasında kullanılmış, 1912-1913 seneleri arasında ki Balkan Harbi’nde Yunanistan ile yapılan savaşlara katılmıştır. Ayrıca 29.10.1914 tarihindeki YAVUZ ve MİDİLLİ adlı gemilerin Karadeniz’de Rus limanlarını bombardımanı esnasında da onların yanında yer almışlardır.
2. Binbaşı Ahmet Bey komutasındaki MUAVENET-İ MİLLİYE, Çanakkale Savaşları esnasında sahil topçumuza büyük zarar veren İngilizlerin HMS GOLIATH zırhlısını 13.05.1915 gecesi yaptığı torpido atışı ile batırmıştır.
3. YADİGAR-I MİLLET, 10.07.1917 tarihinde İstinye’de İngiliz uçakları tarafından taarruza uğramış ve gemi batmıştır. Gemi sonradan yüzdürülerek onarımı yapılmış ve 1917 senesinde hizmete devam etmiştir.
4. Aynı sınıftan olan GAYRET-İ VATANİYE adlı muhribimiz ise Ağustos 1916 tarihinde Varna’da silahları sökülerek gemi personeli tarafından düşman eline geçmemesi maksadıyla karaya oturtulmuştur.
5. Birinci cihan Harbi sonunda İhtiyat Filoya ayrılan MUAVENET-İ MİLLİYE, YADİGAR-I MİLLET ve NUMUNE-İ HAMİYET Cumhuriyetin kurulduğu sene hizmet dışına çıkarılmışlardır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.23

[bayundur]

Zuhaf Sınıfı Korvetler

Miktarı: 1 Adet
Gemiler: TCG ZUHAF
İnşa Tarihi ve Yeri: 1892 / Tersane-i Amire, İstanbul / Türkiye
Hizmete Giriş Tarihi: 1896
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1932
Boyutları (Boy-En-Draft): 57,9x7,3x3,5 m.
Deplasman Tonajı: 650 ton
Ana Tahrik: 1 Stimli VTE Mk. 640 İHP / 1 Pervane
Azami Sürati: 10 Knots
Silahlar: 4x57 mm.lik top

Kısa Tarihçesi:

1. 1896 senesinde Osmanlı Donanması’nda hizmete giren gemi 1915 tarihinde İhtiyat Filoya çıkarılmış, 1917 senesinde ise onarım görerek tekrar hizmete alınmıştır. Aynı sene içinde mesaha gemisi olarak hizmet görmüştür.
2. 1932 senesinde hizmet dışına çıkarılan ZUHAF, 1936 senesinde hurda işlemi için satılmıştır.
3. Bu sınıftan olan diğer gemi KİLİTBAHİR korveti ise Basra’da hizmet dışına çıkarılmış ve 1914 senesinde Basra Limanı girişine mania ağları oluşturmak maksadıyla batırılmıştır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.60

Berk Efşan Sınıfı Torpidobotlar

Miktarı: 1 Adet
Gemiler: TCG BERK EFŞAN
İnşa Tarihi ve Yeri: 1891 / Tersane-i Amire, İstanbul / Türkiye
Hizmete Giriş Tarihi: 1894
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1924
Boyutları (Boy-En-Draft): 59x6,6x2,4 m.
Deplasman Tonajı: 270 ton
Ana Tahrik: 2 Üçlü Ekspenşın Mk. 3500 İHP / 2 Pervane
Azami Sürati: 17 Knots
Silahlar: 2x57 mm.lik, 2x37 mm.lik top
1x450 mm.lik torpido kovanı

Kısa Tarihçesi:

1. 1918 senesinde hizmet dışına çıkarılan gemi, 1920 senesinde tekrar hizmete sokulmuş, 1924 senesinde tekrar hizmet dışına çıkarılmıştır. Kullanılamayacak derecede yıpranan gemi 1932 senesinde satılmıştır.
2. Bu sınıftan olan diğer gemi TAYYAR torpidobotu ise 1909 senesinde hizmet dışına çıkarılmış ve 1921 senesinde hurdaya ayrılmıştır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.62

[bayundur]

Yunus Sınıfı Torpidobotlar

Miktarı: 1 Adet
Gemiler: TCG YUNUS
İnşa Tarihi ve Yeri: 1901 / Ansaldo, Armstrong & Co., Cenova (Genoa) / İtalya
Hizmete Giriş Tarihi: 1902
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1929
Boyutları (Boy-En-Draft): 50x6x5,6 m.
Deplasman Tonajı: 145 ton
Ana Tahrik: 2 Üçlü Ekspenşın Mk.
Azami Sürati: 26 Knots
Silahlar: 2x37 mm.lik top
1x450 mm.lik torpido kovanı

Kısa Tarihçesi:

1. 1918 senesinde hizmet dışına çıkarılan gemi, Haliç tersanesine bağlanmış, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla Türk Deniz Kuvvetlerine katılmıştır. 1929 senesinde hizmet dışına çıkarılmış, 1935 senesinde satılmak üzere hurdaya ayrılmıştır
2. Bu sınıftan olan diğer gemi HAMİDİYE torpidobotu ise 01.10.1911 tarihinde Osmanlı-İtalyan Harbi esnasında İtalyan muhripleri tarafından Reşadiye’de (Datça) başka bir sınıftan olan ALPAGOT torpidobotu ile birlikte batırılmıştır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.63

Akhisar Sınıfı Torpidobotlar

Miktarı: 1 Adet
Gemiler: TCG AKHİSAR
İnşa Tarihi ve Yeri: 1906 / Ansaldo, Armstrong & Co., Sestri Ponente / İtalya
Hizmete Giriş Tarihi: 1907
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1935
Boyutları (Boy-En-Draft): 51x5,7x1,4 m.
Deplasman Tonajı: 165 ton
Ana Tahrik: 2 Stimli Üçlü Ekspenşın Mk. 2400 İHP, 2 pervane
Azami Sürati: 14 Knots
Silahlar: 2x37 mm.lik top
1x450 mm.lik torpido kovanı

Kısa Tarihçesi:

1. 1907 senesinde hizmete başlayan gemi 1919 senesinde kaçakçılığı önleme gemisi olarak görevlendirilmiş olup, 1920 senesinde ise hizmet dışına çıkarılmıştır. 1924-1925 seneleri arasında onarım gören gemi, tekrar donanmada vazife almaya başlamış ve 1935 senesinde hurdaya ayrılıncaya değin Cumhuriyet Donanması’na hizmet etmiştir.
2. Bu sınıftan olan diğer gemi ALPAGOT torpidobotu ise 01.10.1911 tarihinde Osmanlı-İtalyan Harbi esnasında İtalyan muhripleri tarafından Reşadiye’de (Datça) başka bir sınıftan olan HAMİDİYE torpidobotu ile birlikte batırılmıştır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.64

[bayundur]

Draç Sınıfı Torpidobotlar

Miktarı: 2 Adet
Gemiler: TCG DRAÇ, TCG MUSUL
İnşa Tarihi ve Yeri: 1904 / Ansaldo, Armstrong & Co., Sestri Ponente / İtalya
Hizmete Giriş Tarihi: 1907
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1936
Boyutları (Boy-En-Draft): 51x5,7x1,4 m.
Deplasman Tonajı: 165 ton
Ana Tahrik: 2 Stimli Üçlü Ekspenşın Mk. 2700 İHP, 2 pervane
Azami Sürati: 26 Knots
Silahlar: 2x47 mm.lik top
2x450 mm.lik torpido kovanı

Kısa Tarihçesi:

1. DRAÇ, 1920 senesinde hizmet dışına çıkarılmış, sonradan 1926 senesinde Gölcük’te şalopa hizmeti görmüş, 1936 senesinde ise hurdaya ayrılmıştır.
2. MUSUL ise 1929 senesinde hizmet dışına çıkarılmış, sonradan tekrar hizmete sokulmuş ve 1936 senesinde hurdaya ayrılmıştır.
3. Bu sınıftan olan diğer torpidobotlardan ANTALYA, 1911 senesinde Preveze’de düşman eline geçmemek için personeli tarafından batırılmış, bilahare Yunanlılar tarafından yüzdürülerek Yunan Kraliyet Donanması’na NICOPOLIS adı ile dahil edilmiştir. Aynı sınıftan olan URFA torpidobotu 1908 yılı içinde Selanik açıklarında fırtınadan dolayı, KÜTAHYA torpidobotu 1916 senesinde Karaburun’un kuzeyinde mayına çarparak, ANKARA torpidobotu ise 1912 senesinde Beyrut’ta İtalyan savaş gemilerinin saldırısı sonucu batmıştır. TOKAT torpidobotu ise 29.09.1911 tarihinde Preveze yakınlarında karaya oturmuş ve gemini enkazı Preveze’ye getirilerek 05.11.1911 tarihinde mürettebatı tarafından orada batırılmıştır. Bu gemiyi Eylül 1912’de battığı yerden çıkartan Yunanistan, onarıma tabi tutarak TOTOI adıyla Yunan Kraliyet Donanması içinde hizmete sokmuşlardır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.65

Sultanhisar Sınıfı Torpidobotlar

Miktarı: 2 Adet
Gemiler: TCG SULTANHİSAR, TCG SİVRİHİSAR
İnşa Tarihi ve Yeri: 1906 / Schneider & Cie Chalon Sur, Saone / Fransa
Hizmete Giriş Tarihi: 1907
Hizmetten Çıkış Tarihi: 1928
Boyutları (Boy-En-Draft): 40x4,4x1,9 m.
Deplasman Tonajı: 97 ton
Ana Tahrik: 1 Stimli Üçlü Ekspenşın Mk. 2200 İHP, 1 pervane
Azami Sürati: 16 Knots
Silahlar: 2x3,7 mm.lik top
3x450 mm.lik torpido kovanı

Kısa Tarihçesi:

1. Her iki gemi 1918 senesinde hizmet dışına çıkarılmış, 1924 senesinde tekrar hizmete alınmış olup, 1928 senesinde tekrar hizmet dışına çıkarılmıştır
2. SULTANHİSAR, bu görev esnasında Yüzbaşı Rıza Bey kumandasında olmak üzere 25.04.1915 tarihinde tespit ettiği AE-‘ Avustralya denizaltısını 30.04.1915 tarihinde top atışı ile periskopunu parçalayarak satha çıkmaya mecbur etmiş ve personelini teslim aldıktan sonra denizaltıyı batırmıştır..
3. Bu sınıftan olan diğer torpidobotlardan DEMİRHİSAR, 1915 senesinde İngiliz gemileri, HAMİDABAT ise 31.10.1917 tarihinde Rus muhripleri tarafından batırılmışlardır.

Yararlanılan Kaynak: Cumhuriyet Donanması 1923-2005, İstanbul 2005, s.66