20. Yüzyıl Öncesinde Gerçekleşmiş Bazı Önemli Savaşlar

[Ottoman]

Askeri tarih ile ilgilenen arkadaşlarımız için yeni bir konu açmayı istedim. Buna göre; milattan önceden başlayıp, 20. yüzyıla değin süregelmiş bazı önemli savaşlar hakkındaki bilgileri sizlerle paylaşacağım inşallah.

Konuyu ekseriyetle OSPREY'in kitaplarından edindiğim illustrasyonlarla desteklemeye çalışacağım. Bilgileri ise zaman kıtlığı yaşamamdan ötürü aksi kaynak belirtilmedikçe Wikipedia üzerinden nakledeceğim. Eğer internette kaynak sıkıntısı yaşarsam, elimde mevcut askeri tarih kitaplarından ekleme yapacağım.

Sizlerin de desteğini bekliyorum. Konular hakkındaki bilgilerinizi burada paylaşırsanız başlık tek taraflı ve yavan olmaktan kurtulmuş hale gelir.

Teşvik sizden, tevfik Allah'tan


İlk savaşımız Kadeş Savaşı (Savaşın M.Ö. 1274'de yapıldığı antlaşma tarihinin ise M.Ö. 1258 olduğu belirtiliyor)


KADEŞ SAVAŞI


Kadeş Savaşı, Hititler ile Mısır arasında yapılan, tarihdeki en fazla savaş arabasının kullanıldığı söylenen savaştır. M.Ö. 1274 yılında yapılan savaşın nedeni savaşın çıkış nedeni bugünkü Suriye sınırları içinde kalan Amurru ve Amka toprakları gibi büyük ticaret yollarını ele geçirmektir.


Savaşın Vuku Bulduğu Coğrafyaya Genel Bir Bakış...





Hitit ordusunda 3.000 savaş aracı ile 17.000 zırhlı asker, Mısır odusunda ise 4 bölükten oluşan, herbirine bir tanrının ismini verdiği (Amon, Ra, Ptah, Seth) 20.000 asker ve 2.000 savaş aracı vardı. Mısır kralı II. Ramses tümenlerin en önde gideni olan Amon'un başında duruyordu.



Mısır Ordusunun Kullandığı Silahlar ve Mısır Piyadesi...










Savaşta Mısır Ordusu Adına Savaşmış Bir Sherden Askeri...




(Sherden'liler, Amenophis III zamanından başlayarak Mısır kayıtlarında paralı askerler olarak bilinirler. Kabartmalar aşın biçimde ileri fırlamış boğa boynuzlan ile süslenmiş ve tepesinde geniş bir düğüm ya da disk bulunan, oldukça farklı bir miğfer takmış figürler olarak gösterilmişlerdir. Bu miğferler bazen çene altından bir bağ ile başa tutturulmuştur. Tek kulbu olan yuvarlak bir kalkan ve hem kesmeye hem de dövüşmeye uygun oldukça tipik iki kenarlı bir kılıç ile donanmışlardır. Sherden'liler Sardinian halkı ile eşleştirilirler. Bu halk, Sardinia'ya MÖ 1400 - 1200 yıllan arasında, Kıbrıs'tan göç etmiş olmalıdır. Sardinia'da bulunmuş MÖ 9. yy'a ait en erken Fenike yazıtında adanın ismi Shardan olarak gözükmektedir, böylece Sardinia'nın S herden ile eşleştirilmesi görüşü daha da kuvvet kazanmıştır.)


Hititli Askerler ve Hitit Savaş Arabası...





Hitit casusları Mısır ordusu Asi nehrini geçmeden Hititlerin Halep yakınlarında olduğunu Mısır ordusu içine yaydı. Bunun üzerine II. Ramses tümeni Amon ile beraber diğer tümenlerle arasını çok fazla açtı. Birliklerin arasının açılmasını fırsat bilen Hitit kralı Muvatalli Mısır ordusuna bir baskın düzenledi. Savaşı kazandıklarını düşünen Hitit ordusu savaş ganimetlerini toplamaya başladı. Bunun üzerine Mısır ordusu toparlanıp karşı taarruza geçti ve böylece II. Ramses mutlak yenilgiden kurtuldu.


Kadeş: Savaş Alanı...






Savaşın sonucunda Hititler galip gelmiş ve Amurru ve Amka toprakları ellerinde kalmıştır. Mısır kayıtlarına göre II. Ramses bir zafer kazanmıştır.

Sonucunda Hititler ve Mısır arasında tarihin ilk yazılı barış antlaşmalarından biri olarak sayılan Kadeş Barış Antlaşması imzalanmıştır.

KISA ÖZETİ: Kadeş savaşı Mısırlılar ve Hititlerin arasında geçen bir savaştır.Savaş Suriye toprakları içinde olmuştur.Sonucunda ilk yazılı anlaşma Kadeş Antlaşması imzalanmıştır.



KAYNAKLAR:

* The Warrior Pharaoh And Battle Of Qadesh (OSPREY)

* http://tr.wikipedia.org/wiki/Kade%C5%9F_...5%9F%C4%B1

[enver paşa]

Ya hocalarımdan hep dinlemişimdir bu eski çağlarda savaşçıların kullandığı silahlar bugün bir insanın kullanabileeği türden silahlar değilmiş topuzlar kılıçlar muazzam büyüklükteymiş bunun ne kadarı doğru bilen gören var mı acaba..

[Ottoman]

enver paşa demiş kiYa hocalarımdan hep dinlemişimdir bu eski çağlarda savaşçıların kullandığı silahlar bugün bir insanın kullanabileeği türden silahlar değilmiş topuzlar kılıçlar muazzam büyüklükteymiş bunun ne kadarı doğru bilen gören var mı acaba..

Eski insanların şimdiki insanlardan ortalama olarak daha kısa ve çelimsiz olduğu bilimsel delillerle kanıtlandı. Pek tabii istisnalar var ama gerek iyi beslenme, gerekse yaşam şartlarının iyileşmesi nedeniyle şimdiki nesiller daha yapılıdır geçmişe göre.

Tabii yukarıdakileri ifade ederken "genel" ölçülerde görüş beyan ettiğimizi belirtmek gerekir. Yani her toplumda istisnai fiziksel yapıda ve kuvvette insan çıkıyor. Bu durum 2000 sene önce de böyleydi, şimdi de böyle. Fakat eski savaş araçlarından özellikle büyük - devasa kılıçların ekseriyetle törenler için yapıldığını ve törenlerde kullanıldığını vurgulamak gerekir.

[enver paşa]

Valla iyi oldu teşekkür ederim

[Baybars]

Ottoman ağabey resim konusunda sıkıntın olursa biliyosun ospreyin hemem hemen bütün serisi bende mevcut yardımcı olabilirim.

[bayundur]

Kadeş savaşları aslında iki savaşta ibarettir. Bunu Tolga Örnek'in yönetmenliğini yapmış olduğu "Hititler" adlı belgeseli izleyen arkadaşlarda hatırlayacaklardır. İlk savaşı Hititler kazanmış diğer savaşı ise Mısırlılar kazanmış ve savaşlardan bir netice alınamayacağı görününce her iki devet arasında tarihte ilk yapılan barış antlaşması vuku bulmuştur. Benim asıl anlatmak istediğim asıl mevzu ise Hitit tabletleri ortaya çıkarılıp çözülünceye kadar her iki savaşı da Mısırlıların kazandığının bilinmesiydi. Çünkü tarihçi ve akademisyenlerin elindeki bulgular Mısır kaynaklarına dayanıyordu ve Mısırlılar kendilerini her iki savaşta da galip göstererek tarihi belgeleri çarpıtarak senelerce akademisyenleri yanıltmışlardı. Ancak Hitit tabletlerinin bulunması hadisenin şeklini değiştirdi. Ele geçen Hitit belgeleri Mısırlılara göre oldukça objektifti ve yukarı da verdiğim bilgileri ayrıntılı şekilde barındırıyordu. Yani belgelere dayalı olan her şeye de inanmamak gerektir bu mülahaza ile hareket edersek. Her şeyin doğrusunu ancak Yüce Mevla bilebilir.

[kutup yıldızı]

Eline sağlık abi.

Aslında Ramses'in hızlı hareket edip hemen saldırmasında ve ilk darbeyi yemesindeki asıl neden Hitit Ordusu'nda firar ettiklerini söyleyerek Mısır Ordusu'na sığınan bedevilerin verdiği "Hitit Kralı çekiliyor" yolundaki haberlerdir. Bu yüzden Ramses geride Ra tümenini ordugahı toplaması için bırakmış ve ana kuvvetleriyle ilerlemiştir. Geriden gelen Ra tümeni pusuya düşürülüp mağlup edilince(yukarıdaki haritada görülüyor), hayatta kalanlar Ramses'in olduğu Amon tümeni kampına gelerek panik yaymışlardır. Zaten Hitit ana taarruzu da bu sırada başlamıştır. Hitit askerleri neredeyse Ramses'in bulunduğu firavun çadırına kadar Mısır hatlarını yarmışlar ancak yukarıda bahsedilen firavunun Sherden muhafızları tarafından durdurulmışlardır.Sherdenlerin amansızca yaptığı savunma sayesinde Ramses yeni bir karşı taarruz hazırlayabilecek zamanı kazanmış ve Hitit Ordusu'nu geri püskürtmüştür.

Bir nevi diyebiliriz ki, Kadeş'in esas kahramanları Sherdenlerdir. Çok ilginç bir diğer unsur da, firavunun muhafız alayının bu yabancı paralı askerler olan Sherdenlerden kurulu olmasıdır. Kendi askerlerine güvenmeyen Bizans imparatoru 2. Basil'in vikinglerden oluşan Varangian Muhafızları'nı andırmıştır bana.

[nina]

Askeri tarih hakkında açılan bu yeni başlığa çok sevindim.Kadeş'ten başlayarak sırasıyla diğer savaşları da etüd ederiz inşallah

Bu konuda yazacaklarımı kutup yıldızı ve bayundur arkadaşlarımız çoktan belirtmiş.Ama bir kaç ekleme yapmak isterim:

Ra tümeni Hititlerce yok edildikten sonra çevresi sarılan Amon tümeninin ortasında kalan 2.Ramses'i yok edilmekten kurtaran "mucize";federatif bir yapı gösteren Hitit ordusundaki pek çok ülkeden derlenen askerlerin yağmaya girişerek,ordu disiplinini bozmalarıdır.Savaştan kopan bu gruplar,Ramses'in Sherden muhafızları tarafından yok edilmişler ve bu arada Mısır Ordusu da sistemli bir şekilde geriye çekilmiştir.











Savaşı kazanan tarafa gelince,bu konuda bayundur kardeşim haklı...Hitit tabletlerinden Kadeş ile ilgili bilgiler öğrenilene kadar,Mısırlıların galip oldukları sanılıyordu.C.W.Ceram,Mısır anıtlarında Mısır'ın büyük zaferi olarak yer verilen Kadeş Savaşı ile ilgili yazıtları "tarihin utanmazca tahrif edilmesi" olarak değerlendirmektedir.

Bu savaşı Hititlerin kazandığını gösteren en kuvvetli deliller ise şunlardır:
*Savaşın nedeni olarak gösterilen Amurru toprakları,savaştan hemen sonra yeniden Hititlere bağlanmıştır.Hititler savaşı kaybetmiş olsaydı,Amurru ülkesi eski konumuna dönüp yeniden Hititlere bağlı hale gelemezdi.
*Savaştan yaklaşık on beş yıl sonra imzalanan Kadeş Antlaşması'nın hemen sonrasında 3.Hattuşili'nin kızını Ramses'e gelin olarak vermesi ve Ramses'in de onu kraliçe konumuna yükseltmesidir.Geleneklere göre o yıllarda hanedanlar arasında evlilik olayları olmakla birlikte-komşu ülke krallarının kızlarıyla evlilik, çok eşliliği de beraberinde getirmektedir-her eş, kraliçe konumuna yükselemiyordu.Mısır'da kraliçe,son derece önemli bir konumdadır.Dolayısıyla Hititlerin,Mısır sarayının içine,bir kraliçe koymayı başarmış olmaları savaştan üstün çıktıklarını gösteren diğer bir kanıttır.

Haritalar için kaynak:
http://touregypt.net/featurestories/kadesh.htm

[Ottoman]

Baybars demiş kiOttoman ağabey resim konusunda sıkıntın olursa biliyosun ospreyin hemem hemen bütün serisi bende mevcut yardımcı olabilirim.

Eyvallah Erdem. Bir sıkıntı olursa zaten sana ulaşırım

[Ottoman]

İkinci Savaşımıza Geçelim.

MARATHON SAVAŞI (M.Ö. 490)


Marathon Savaşı Pers imparatoru 1. Darius'un son kalan Yunan topraklarını fethedip batı sınırlarını güvene almak için yaptığı ilk büyük savaştır. İ.Ö. 490 yılının Eylül ayında Yunanistan'ın Maraton platosunda olmuştur. Savaş Yunanistan'ın zaferiyle sonuçlanmış ve savaş gecesi tanrı Pan Persleri korkuttuğu için, Yunanlılar ona Akropolis eteğinde bir tapınak yapmışlardır.

Yunan zaferini Atina'ya haber vermek için Maraton'dan yola çıkan Pheidippides isimli ulağın, yaklaşık 40 kilometrelik mesafeyi hiç durmadan koştuktan sonra zafer haberini verdiği ve yere yığıldığı rivayet edilir. Bu olay, modern zamanlarının Olimpiyat Oyunları kurucusu Pierre de Coubertin ve arkadaşlarına 42195 metrelik maraton koşusunu oyunlar kapsamına almaları için ilham kaynağı olmuştur.


Savaşın Vuku Bulduğu Coğrafyaya Genel Bir Bakış...





Savaşın ana tarihsel kaynağı Herodot dan gelir; olayı kitap VI. paragraf 108-117 de tanımlar. Mamafih kendisi savaştan birkaç yıl sonra doğar.Ve kitabını Peace of Callias (Kalyos Barışı) dan sonra yazdığına inanılır (İ.Ö. 449-448). Onun karakteristik stilinde o hikâyeleri olağan üstü bir şekilde güzelleştirir. Sanki kendisi savaşta kesin bir şekilde yer almış gibi. Tanrı Pan (mitoloji), Pheidippides (antik çağda kahraman) yardım istemek için Sparta'ya giderken ona yolda gözükür. Hippas (Peisistratus'un oğullarından biri İ.Ö. 6. yüzyılda Atina'nın Tiranı idi) Pers felaketini önceden haber veren bir rüya görmüştü ve Atinalı Epizelus savaşta bir hayalet tarafından gözleri kör ediliyordu.

Günümüze dek gelen (hala mevcut olan) diğer bütün tarihsel kaynaklar geçmiş zamanlardan gelir. Pausanius (Antik Yunan coğrafyacısı) savaşın final bölümü hakkında önemli bilgi verir. 10. yüzyıl Bizans Suda (Antik Ege dünyası Bizans yunan tarihsel ansiklopedisi) sözlüğü bilgileri şimdi kaybolmuş kaynaklara dayandırır. Ephorus gibi (Antik Yunanistan'da İ.Ö.400-330) Aeolis de, Anadolu da Yunan tarihcisi idi. Onun hayatta kalan fregmanları önemli hikâye sağlar.


Pers Ordusu'nun Bölgeye İntikali...






Yunan Piyadesi (Hoplitleri) ...



(Antik yunan'da ordunun temelini oluşturan, mızraklı ve zırhlı askerleridir. Yunan ordusunda 8 veya 16 hoplite yanyana durarak bir formasyon kurardı. Bu iyi bir başlangıç saldırısı olmasına rağmen hareket yeteneğini oldukça düşürüp yanlardan gelecek saldırılara karşı çok avantajsız bir durum meydana getirirdi. Bir hoplite 22-27 kg arasında değşien ekipman taşırdı.)



Pers Ordusu'nun En Temel Birimlerinden Sparabaralar...





(Sparabaralar "Kalkan Taşıyıcı" anlamındadır. Kalkanları kuvvetlendirilmiş hasırdandı ve dikdörtgen şeklindeydi. Bir ellerinde mızrak ile savaşırken, en önemli görevleri arkalarındaki savunmasız okçu birimleri korumaktı. Kalkanları okçuları korumak için ideal olsa da, Yunan Hoplitleri gibi nisbeten ağır zırhlı birimlere karşı zayıf kalmaktaydılar. Buna ilaveten, Sparabaralar çocukluktan itibaren eğitim alan askerlerdi. )


Sparabaraların Savaş Düzeni...





M.Ö.492 de üvey oğlu Mardanius komutası altında bir orduyu Yunanistan için tamamladı. Mardanius Trakya'yı ele geçirdi.Bundan dolayı Makedon kralı Alexandar I'i (İ.Ö. 498- İ.Ö. 454 Makedonya hükümdarı: Amyntas'ın (Makedonya kralı oğludur) krallığını Pers'lere tekrar bırakmaya zorluyordu. Mamafih, Pers donanması Yunanistan şehir devletlerine doğru yolda iken fırtınadan dolayı Cape Athos'da(Makedonya'da dağ ve yarım ada) 380 gemi battı, 20000 insan yok oldu. Mardonius Asya'ya çekilmeye zorlanıyordu. Trakya kabilelerinin atakları çekilen orduda kayıplar meydana getiriyordu. Darius, belki Hippias dan dolayı, Alemaeonidia Atina'nın güçlü ailesi, Genç Miltiades'e karşı çıkıldığını öğrendi. Ki o zaman Genç Miltiades Atina'da en önemli sivrilmiş politikacı idi. Onlar Hippias'ı eski günlerine iade etmeye yardım etmek için hazır değilken (onlar onu devirmek için yardım etmişlerdi). Onlar muhtemelen bir Pers zaferinin kaçınılmaz olduğuna inanıyorlardı. Ve Perslerin Atina'yı istilasında yeni politik rejimde kendilerine iyi bir pozisyon güvencesi istiyorlardı. Darius, Atina'nın zapt edilmesinde bu durumdan kendisi için bir avantaj almayı istiyordu. Sparta izole edilecekti. Ve İyonya üzerindeki kontrolünü sağlamlaştıracaktı. Atinalı'ları ayaklandırmak için iki şeyin olması gerekecekti. Halkın isyana teşvik edilmeye ihtiyacı olacaktı ve Atina ordusu Atina'yı terk etmek zorunda kalacaktı. Darius, amaca uygun kusursuzca bir deniz filosunu göndermeye karar verdi.


Marathon Savaşı'nı Tasvir Eden Temsili Bir İllustrasyon...





Atinalılar, Sparta'dan ve öteki kentlerden yardım istediler. Ne var ki, Sparta, kutlanmakta olan dinsel bayram sona ermeden yardım gönderemeyeceğini bildirdi. Atina ordusu Persler'in Atina'ya gelmesini beklemeden, Persler'in kamp kurduğu Mara­ton Ovası'na doğru yürüyüşe geçti ve Persler'i üç yandan sararak denize doğru sıkıştırdılar.

Savaşta 6.000'den fazla asker yitiren Pers ordusu ağır bir yenilgiye uğradı. Atinalılar ise, 192 ölü verdi. Efsaneye göre Pheidippides adında bir asker zafer haberini ulaştırabilmek için Maraton ile Atina arasında yaklaşık 40 kilometrelik uzaklığı koşarak aşmış, ama so­nunda ölmüştü.

Atinalılar Pers gemilerini ele geçirebilmek için birçok kez saldırdıysa da, yedi gemi dışında kaçmayı başaran Pers filosu Atina'ya doğru yelken açtı. Yunan ordusu da büyük bir hızla Atina'ya geri döndü. Kent yakınlarında mevzilenen Atina ordusunu gören Persler, savaşı bırakıp uzaklaştılar.



Marathon Savaş Alanı...





STRATEJİ - TAKTİK: Ünlü İngiliz askeri tarih uzmanı ve stratejist Sir Liddell Hart "Marathon Savaşı"nı Avrupa Tarihi'nin ilk "Büyük" savaşı olduğunu ifade etmektedir. Hart'a göre Persler, Yunan ordusunu kendi üzerine çekip Atina'daki taraftarlarının iktidarı ele geçirmelerini kolaylaştırmayı düşünerek Atina yerine direkt olarak Marathon'a asker çıkarmışlardır. İlk başlarda bu düşünce başarılı da olmuştur. Zira, Yunanlılar Perslerin üzerine, Marathon'a yürüyüş başlatmıştır. Perslerin yanlışı; bir örtme kuvveti bırakıp diğer askerlerini Atina'ya saldırı için tekrar gemilere bindirmesidir. Hart bu örtme kuvvetinin ağır zırhla donanmış ve uzun mızraklı Yunan askerlerine karşı bozguna uğradığını belirterek, Yunan askerlerini savaşı çabuk kazanması ve Atina'ya çabuk dönmesi nedeniyle Pers askeri stratejesinin başarısızlığa uğradığını belirtmektedir (Hart'ın düşüncesini aktardığım kaynak: "Strateji: Dolaylı Tutum, ASAM Yayınları, 2. baskı, Yıl: 2002, s. 4-5.)



KAYNAKLAR:

* Sir Liddell Hart, Strateji: Dolaylı Tutum, ASAM Yayınları, 2. baskı, Ankara, 2002.

* Marathon (490 B.C.): The First Persian Invasion Of Greece [OSPREY]

* Ancient Armies (OSPREY)

* Temel Britannica, Cilt: 12, s. 60-61.

* http://tr.wikipedia.org/wiki/Maraton_Sava%C5%9F%C4%B1