Ziya Gökalp'in Dini Türkçülüğü

[nina]

Tartışmanın seyri yine farklı yönlere kaymış.
Necip Fazıl hayranı değilim,asla da olmadım.Ama bu ülkede herkesin fikirlerini özgürce ortaya koymasından yana oldum hep.Asla katılmasam bile,fikirlerin ortaya konması engellenmemelidir.Bir şair,yazar veya düşünce adamı olarak Necip Fazıl’ın,Osman Yüksel Serdengeçti’nin...,tam tersi bir çizgide olan Nazım Hikmet’in,... de hapishanelerde çileler çekmelerine üzülüyorum.

Konumuz olan Ziya Gökalp’in düşüncelerini irdelemeye gelirsek,enver paşa arkadaşımızın hala tek taraflı düşündüğünü görüyorum.Ziya Gökalp,Osmanlı’ya sövmemiştir; o bir hain değildir.Avatarınıza yazdığınız,sevgi ve saygı beslediğinizi düşündüğüm Enver Paşa’nın ve İttihatçıların fikir babası olan değerli bir bilim adamıdır.Enver Paşa’yı ve İttihatçıları severken,Ziya Gökalp’e karşı olmanızı anlayabilmiş değilim.

Fikirlerinin oluşumuna gelirsek; onun içinde yaşadığı çağın ortamını lütfen göz önünde tutunuz:Koca bir imparatorluk eriyip yok olmakta,vatan parçaları bir bir elden gitmektedir.Osmanlı Devleti’nin bu gidişatı önlemek için bulduğu çözümlerden birisi “Osmanlıcılık” olmuştur.Fakat imparatorluk içindeki gayrımüslimlerin ayaklanmasıyla bu uygulama başarılı olamamıştır.İkinci olarak “İslamcılık” siyasetine sarılmıştır Osmanlı Devleti.Bu kez de Müslüman tebaadan olan Arnavutlar’ın(1912) ve Hicaz Arapları’nın (1916) ayaklanmalarıyla bu siyaset de iflas etmiştir.

Aslında yaşamına baktığımızda fikir ve düşüncelerinde O’nun da sırasıyla bu siyasî seyri izlediğini görebiliriz.
O,bir bilim adamı kimliğiyle,soruna farklı bir çözüm getirmek istemiştir.Bulduğu çözüm de Türkçülüktür -ancak farklı anlayışların etkisiyle ne yazık ki çok çarpıtılmıştır -Onun Türkçülük düşüncesine tam olarak dönüşü, Balkan Savaşları'ndan sonra Türklerin Rumeli'yi kaybetmesi ile olmuştur.


Etnik olarak Türk kanı taşımak değildir bu anlayış...Türk dili,terbiyesi,folkloru bağlamında bir “kültürel milliyetçiliktir” bu...Cumhuriyetimizin kurucusu Atatürk’ümüzün de yürekten inandığı,uygulamaya çalıştığı bir görüştür.

Kısacası görüşlerini beğenirsiniz beğenmezsiniz,o Türk milletinin sahip olduğu büyük bir fikir adamı,bilim adamıdır.
Bundan bahsetmekten hicap duysam da etnik kökeni hiç umurumda değil,ister Türk asıllı,ister Kürt asıllı olsun.

Saygılar...


Ziya Gökalp’in fikirlerinin akademik yönden incelenip paylaşıldığı aşağıdaki siteye göz atmalarını öneriyorum tüm arkadaşlarıma:
http://www.ziyagokalp.com/

[enver paşa]

Yazdıklarınızı okduğum kadarıyla siz bir okulda öğretmensiniz ve bu sebeple müsade ederseniz size Hocam şeklinde hitap edeceğim..
Düşüncelerimi tam manasıyla açıklayamadığım kanatindeyim.Ziya Gökalp elbette vatan haini değildir.Ancak benim fikriyatım itibariyle ne Türkçülüğü ele alışı nede Türkçülük potasında Osmanlı'yı ele alışı makul değildir ve kabul edilemez.Ben Türkçülüğün Esasları isimli kitabı Edebiyat yazılım münasebetiyle yeni okudum Türkçülüğü Osmanlıdan ayırarak sunması bence tarihi bir hatadır.Veyahut Osmanlı'yı bir türkmen düşmanı ve milliyetsiz olarak lanse etmesi tarihi bir hatadır.Açık söylemek gerkirse ben bu hatalarını cumhuriyet dönemine ve zihniyetine yaranmak için yaptığını zannediyorum.Atatürk bile bir inkılabın başı ve saltanatın yıkıcısı hüviyetiyle gerektiğinde tarih kongrelerinde Afet İnan gibi tarihçilere Osmanlı azametini ve hizmetlerini ön plana çıkartmalarını istemiştir.Ve türk gençliğinin herşeyden üstün olan Osmanlı ihtişamının şuuruyla yetiştirilmesini istemiştir.Bunun somut örneği ise 2.tarih kurultayında Afet İnan'ın tebliğidir.Ancak Ziya Gökalp Türkçülüğün tarihini anlatırken Osmanlı'nın bu fikriyata ve bu fikriyatın alakadar olduğu Türk milletine bir zalim bir gaddar olarak yaklaştığı benim Ziya Gökalp hakkında böyle olumsuz fikirler edinmemde başlıca amildir.Daha sonraki eserlerinde ve değerlendirmelerinde bu yanlış tespitlerini yalanlıyorsa tarafımdan tabiiki daha güzel bir değerlendirmeye tabii tutulacaktır.

Enver Paşa Türk tarihinin yetiştirdiği ender kahramanlardan birisidir.Ben Enver Paşa'yı bir asker bir devlet adamı ve düşünceleri uğruna mücadele veren bir aksiyon adamı olarak ele alırım.Ve düşündüğü gibi yaşayıp düşündüğü gibi ölmenin şerefi sebebiyle Enver Paşa'ya derin hissiyatlarla bağlanırım. Ziya Gökalp'ide düşünceleri ve değerlendirmeleriyle ele alırım çünkü yaptıkları bu alanlarla alakalıdır.Ancak bazı değerlendirmelerinin yanlışlığı benim kendisinin hakkındaki fikirlerimide etkilemiştir.Ancak tamamen yanlış ve dayanaksız fikirleri olduğunu söylemekte yanlış olur.Mesela Turan ülksünü açııklarken bunun aşamalarının ilk önce oğuz soyundan gelenlerin birlikteliğiyle açıklamasıda hoşuma gitmiştir.Çünkü bunu hem mantıklı hemde ananevi mahiyeti olan bir öneridir.

Verdiğiniz linkide geniş bir şekilde inceleyeceğim.TEŞEKKÜRLER.

[İttihatçı]

Ziya Gökalp Osmanlı İmparatorluğu'nun sosyolojik ve kültürel temelinin milli olmadığını vurgulamıştır ki bu sonuna kadar doğrudur. Aynı zamanda bu hakikatin belirtilmesi Osmanlı'ya düşmanlık olarak nitelendirilmemelidir, bu bir tespit hükmüdür sadece.. Unutulmasın ki eserin yazıldığı tarihte devleti kurtarmak isteyenlerin yaşadığı en mühim çelişki de bu noktada toplanır. Osmanlı İmparatorluğu'nu tarihsel bir olgu yerine duygusal bir mit olarak algılayan şahıslar maalesef böyle çarpık algılamalarla eserleri yorumluyorlar.
Ayrıca enver paşa kardeşim Osmanlı Devleti'nin Türkçeyi hangi tarihte resmi dil kabul ettiğini yazarsa sevinirim...

[bayundur]

Köktürk demiş kiNecip Fâzıl da âdî bir kumarbazdan başkası değildir ama bu, onun yazdıklarını nasıl değerlendirdiğimizi etkilemez.

Sayın Köktürk kardeşim burada ki sözleriniz maalesef hakaret unsuru içeriyor. Necip Fazıl'ı sevmeyebilirsiniz (buradan benim de çok sevdiğim manasını çıkartmayın kesinlikle) ancak ülkemizde belli bir kesim tarafından saygı ve sevgi gören bir şahsiyet hakkında (farklı görüşte ki herhangi bir kişide olabilirdi bu kişi) bu platformda bu şekilde bayağı ifadeler kullanmanız yanlış ve üzücü.

[bayundur]

nina demiş kiKonumuz olan Ziya Gökalp’in düşüncelerini irdelemeye gelirsek,enver paşa arkadaşımızın hala tek taraflı düşündüğünü görüyorum.Ziya Gökalp,Osmanlı’ya sövmemiştir; o bir hain değildir.Avatarınıza yazdığınız,sevgi ve saygı beslediğinizi düşündüğüm Enver Paşa’nın ve İttihatçıların fikir babası olan değerli bir bilim adamıdır.Enver Paşa’yı ve İttihatçıları severken,Ziya Gökalp’e karşı olmanızı anlayabilmiş değilim.

Nina ablacığım doğrusu bende sizin yukarıda yazdıklarınıza katılıyorum. Ziya Gökalp'in düşünceleri İttihat veTerakki Fırkası mensupları içinde itibar gören görüşlerdir. Hatta Cumhuriyetimizin kurucusu M.Kemal Atatürk'ü de derinden etkilemiştir fikirleri.

[enver paşa]

İttihatçı demiş kiZiya Gökalp Osmanlı İmparatorluğu'nun sosyolojik ve kültürel temelinin milli olmadığını vurgulamıştır ki bu sonuna kadar doğrudur. Aynı zamanda bu hakikatin belirtilmesi Osmanlı'ya düşmanlık olarak nitelendirilmemelidir, bu bir tespit hükmüdür sadece.. Unutulmasın ki eserin yazıldığı tarihte devleti kurtarmak isteyenlerin yaşadığı en mühim çelişki de bu noktada toplanır. Osmanlı İmparatorluğu'nu tarihsel bir olgu yerine duygusal bir mit olarak algılayan şahıslar maalesef böyle çarpık algılamalarla eserleri yorumluyorlar.
Ayrıca enver paşa kardeşim Osmanlı Devleti'nin Türkçeyi hangi tarihte resmi dil kabul ettiğini yazarsa sevinirim...

Osmanlı'nın ilk yıllarındna itibaren Osmanlı'nın resmi dili Türkçedir ve Osmanlı'nın resmi yazışmalarındaki dilde öyle zannolunanın aksine anlaşılmayacak birşey değildir.

[enver paşa]

Osmanlı'nın kruurluşundan evvelki eserler ve Osmanlı devleti zamanında nbeşredilen eserlere baktığımızdada Ziya Gökalp ve taifesinin iddia ettiği gibi Osmanlı farsça ve arapça yerine tamamen Türkçe eserler neşrediyor ve Osmanlı hükümdarlarıda durumun böyle olmasına yönelik telkinlerde bulunuyordu.

[İttihatçı]

enver paşa demiş kiOsmanlı'nın kruurluşundan evvelki eserler ve Osmanlı devleti zamanında nbeşredilen eserlere baktığımızdada Ziya Gökalp ve taifesinin iddia ettiği gibi Osmanlı farsça ve arapça yerine tamamen Türkçe eserler neşrediyor ve Osmanlı hükümdarlarıda durumun böyle olmasına yönelik telkinlerde bulunuyordu.

Yukarıda yazdığınız tez baştan sona yanlıştır. Bahsettiğiniz durum yalnızca kuruluş dönemi açısından, o da bir nebze için geçerlidir. Osmanlı devrinde hükümdarlar "tamamen Türkçe" eserler neşredilmesini nasıl ve ne vakit telkin etmişlerdir? Ayrıca neşredilen eserler toptancı bir anlatımla değerlendirilemez. Zaten bütün bunlarla ilgili yorum yapmadan evvel halk edebiyatı ve divan edebiyatı ikiliğini kavramak gerekir. Bahsettiğiniz halkın hiç anlamadığı Arapça-Farsça eklemeli Türkçe tabanlı Osmanlıca olabilir, onun da milli kimliği tartışılır.
Osmanlı Devleti'nin resmi dil diye bir kaygısı yahut gündemi olmadığı için böyle bir tezi kabul etmemiz de maalesef mümkün değildir.
Osmanlı İmparatorluğu'nda resmi dilin Türkçe olarak kabulü ancak Yeni Osmanlıların ürünü olan 1876 Kanun-i Esasisi iledir.
Saygılar...

[Khorasan]

Enver Paşa! Bu konuda bilgili değilsin! Kafana göre yorumlar yaparak buradakileri de yalan yanlış şeylerle bilgilendirme! Ziya Gökalp'i anlamak istiyorsan Türk Kültürünü Araştırma ve İnceleme Vakfının "Ziya Gökalp'in Hayat Görüşü" adlı kitabını okumalısın.. Bu kitabı okuduktan sonra Gökalp hakkındaki fikirlerin tamamen değişecektir!

[enver paşa]

Khorasan kendini Hz.Mevlana'nın torunu olmakla tanıttığın halde onun hoşgörü anlayışın sende vücut bulmamış