Hece Ölçüsü

[Teñrikut]

En kıymetli taşlardan dizilip onca yıl göz nuru ile dantel gibi işlense yinede bana hece ölçüsünün tadını veremez.

Atalarımızın mirası olan bu ölçü o kadar mükemmeleştiriyor ki dizeleri. İnsan elinden olmadan defalarca defalarca dinliyor fakat yinede doymuyor.


Aslında Söze ne hacet. Birkaç örneği inceleyin sizde. İlk bir satırı okuyun. Sonra tek tek hecelerini içinizden sayarak okuyun. ikinci okumayı gözleriniz kapalı yapın. Mucize gibi bu satırların hepsi aynı sayıda çıkacak. İşin en güzel yani anlamda hiç bir zaman bozukluk olmayacak:


Hani aklıma şimdi gelenlerden:

Gök-te u-çan kuş-la-ra (7 Hece)
ar-ka-daş o-la-ma-dım (7 Hece)
Kuş yap-tı yu-va-sı-nı (7 Hece)
Kuş ka-dar o-la-ma-dım (7 Hece)
---------***---------
E-le-dim e-le-dim öl-lük e-le-dim (11 Hece)
ay-na-lı be-şik-te be-bek be-le-dim (11 Hece)
Bü-yüt-tüm bes-le-dim as-ker ey-le-dim (11 Hece)
git-ti de gel-me-di bu-na ne ça-re (11 Hece)

Bazı kimseler bazı Türkülerimize sahip çıkıyorlar ya aslında net bir cevap hece ölçüsü:

Er-zu-rum çar-şı pa-zar (7 Hece)
İ-çin-de bir kız ge-zer (7 Hece)
E-lin-de di-vit ka-lem (7 Hece)
kat-li-me fer-man ya-zar (7 Hece)
--------****---------
Dam üs-tün-de çul se-rer. (7 Hece)
Bil-mem yar ki-mi se-ver? (7 Hece)
Be-nim bir sev-di-ğim var. (7 Hece)
gün-de on çe-şit gi-yer. (7 Hece)

Hece ölçüsü, içinde ki duyguyu en eksiksiz anlatmana hiç mani olmaz:

Mı-zı-ka çal-ın-dı dü-ğün mü san-dın? (11 Hece)
Al be-yaz bay-ra-ğı ge-lin mi san-dın? (11 Hece)
Ye-me-ne gi-de-ni ge-lir mi san-dın? (11 Hece)

[Baybars]

...............
Hen-de-se,

Kü-me-se

Tı-kıl-mak.

Ha-di-se

Kırk-a-yak.

A-de-se,

O-yun-cak.

Ves-ve-se,

Gök-bay-rak.

Ö-lüm-se,

Gel de-se;

Tak, tak tak!

Mu-hak-kak!
...........


Tek 3 lü hece ölçüsü örneği Necip Fazıl Kısaküreğin kafiye şiirindedir.

[AlperTunga]

Ne yetenekler var değil mi ? Necip Fazıl için Şeyh Sait ayaklanmasını destekledi diye bir şey duydum doğru mudur ?

[Baybars]

Konuyla alakası yok, Kısaca söyliyim Şeyh Sait isyanı sırasında Necip fazıl 21 yaşındaydı ve Fransadaydı. Sonradan yazdığı Son devrin din mazlumları eserinde, Şeyh Sait için çok iyi sözler sarfetmemiştir. Fakat bu ykaıştırmanın sebebi eserin içinde şeyh saitin ismi zikredilmesidir. Aslında din mazlumlarından bahis Şeyh sait tarafından kandırılan müslümanlardır.