Hurufilik

[bayundur]

Hurufilik adından anlaşılacağı gibi harf (huruf) kelimesinden türemiş bir akımdır. Ancak bunu burada değil de başka bir konu başlığı altında tartışmak daha yerinde olur kanımca.

[Kadirlenk]

Hurufilik bir adamın sesler üzerine çıkardığı islam mezhebiyken daha sonra fatih sultan mehmet tarafından bir çukur içinde yakılarak öldürülmüştür diye biliyorum.

[enver paşa]

Nasıl bir felsefeye sahiptir?Fatih Sultan Mehmet hurufilerin harflerden mesja çıkarma ilimlerine çok merak salmıştır peki nedne sonra yaktırmıştır?Hangi mezhebe daha yakın görüşler içeriyor?Hurufi ilminin cifir veyahut kabala ilimlerindne ne gibi farkları vardır?

bunlar benim bu mezhep hakkında merak ettiklerimdir merakımı yitirecek birisi olursa çok iyi olur

[bayundur]

Arkadaşlar sizlere bu hususta sağlıklı bilgiler vermek istiyorum ancak bu hususta en güvendiğim kaynaktan uzağım (yani evimde bulunan kitap, döküman vs.) şu anda ve aklıma gelen bilgileri daha önce sizlere kısaca anlatmıştım. Sağsalim eve varabilirsem sizleri bilgilendireceğim bu hususta.

[bayundur]

Hurufilik, Şahabüddin Fazlullah (Fadlullah ta denir) tarafından kurulmuştur. Kökleri eski Hint-İran, Mısır'a kadar uzanan batıni (ezoterik) bir mezheptir. Fazlullah'ı mehdi, hatta Allah olarak tanıyan bu mezhep, bazı inançlarıunı Alevi-Bektaşi düşüncesine, bir kısöımı da diğer tarikatlere devrederek tarih sahnesinden çekilmiştir. Bektaşi-Alevi hayat tarzı ile bazı tesirlerini hala Anadolu'da sürdüren, İslam tarihindeki pekçok halk ayaklanmasında (bunlara Şeyh Bedrettin döneminde, II.Bayezid ve Celaliler döneminde görülen ayaklanmaları da ekleyebiliriz) rolü olan Hurufiliği, bu konunu uzmanı olan Abdülbaki Gölpınarlı'nın tanımlamalarından daha iyi anlayabiliyoruz.
Kaynak: Tarikatlar Ansiklopedisi, 1991, Ahmet Güner
Not: Abdülbaki Gölpınarlı'nın tanımlaması biraz uzun olduğu için bir ara aşağıya ekleyeceğim. İlgililerin dikkatine.

[enver paşa]

Şeyh Bedrettin ayaklanmasının fikri dayanağı ise bir bakıma komünizminde sözde bir islami görüşünü yansıtmıyor mu ?

[bayundur]

enver paşa demiş kiŞeyh Bedrettin ayaklanmasının fikri dayanağı ise bir bakıma komünizminde sözde bir islami görüşünü yansıtmıyor mu ?

Şeyh Bedrettin hareketinn hurufilik ile olan münasebeti her iki görüşünde birebir örtüşmesi değildir. Burada kast edilen Timuriler tarafından Doğu Anadolu Bölgesinde katl edilen Hurifilerin Batıya doğru ve Balkanlara göçerek buralarda yaşayan Alevilerin arasına karışması ve Şeyth Bedrettin Ayaklanmasoıı ve buna bağlı oarak Batı Anadolu'da çıkan Börklüce ve Torlak Kemal'in öncülük ettiği ayaklanmalarda bu taifenin etkin rol oynamasıdır.
Şeyh Bedrettin'in görüşlerine tam manasıyla Komünizm diyemeyiz. Ancak fikirlerinin Komünist öğeler barındırdığı da bir gerçektir. Varidat adlı eseri okumadığım için bu hususta pek yorum yapmak istemiyorum. Ancak yaşantısına baktığımızda Bedrettin devrinin önde gelen İslam alimlerinden birisidir. Ancak siyasi ve dünyevi gayeler peşinde koşması ve özellikle dini inancı zayıf veya itikadı bozuk zümreleri kullanması ve harekete geçirmesi, bu zümreleri sapkın görüşlerle peşinde sürüklemesi yaptığı hatadır.

[nina]

Şark dünyasının gizemleri ile ilgili tarihi olayların anlatıldığı bir yazı dizisi, 2007 yılının başında Sabah Gazetesi'nde Murat Bardakçı tarafından kaleme alınmıştı. Da Vinci Şifresi'nin popüler olduğu sıralarda merakla okuyup arşivime kaydettiğim bu yazı dizisinden Hurufiliğin anlatıldığı bölümü paylaşmak isterim:

http://arsiv.sabah.com.tr/2007/01/14/gnd101.html
http://arsiv.sabah.com.tr/2007/01/14/gnd102.html
http://arsiv.sabah.com.tr/2007/01/14/gnd103.html

[enver paşa]

nina demiş kiŞark dünyasının gizemleri ile ilgili tarihi olayların anlatıldığı bir yazı dizisi, 2007 yılının başında Sabah Gazetesi'nde Murat Bardakçı tarafından kaleme alınmıştı. Da Vinci Şifresi'nin popüler olduğu sıralarda merakla okuyup arşivime kaydettiğim bu yazı dizisinden Hurufiliğin anlatıldığı bölümü paylaşmak isterim:

http://arsiv.sabah.com.tr/2007/01/14/gnd101.html
http://arsiv.sabah.com.tr/2007/01/14/gnd102.html
http://arsiv.sabah.com.tr/2007/01/14/gnd103.html

Size ne kadar müteşekkirim bilemezsiniz çok faydalı oldu.Defalarca teşekkür ederim tüm merakımı giderdim.

[bayundur]

Her ne kadar Nina ablanın verdiği linklerde Murat Bardakçı Abdülbaki Gölpınarlı'nın görüşlerine yer vermişse de bende elimde ki kaynaktan sizleri biraz daha bilgilendireceğim.Abdülbaki Gölpınarlı'nın görüşleri aşağıdadır.

"Biz, Hurufiliğe bir mezhep diyemiyoruz; bu da, Nusayrilik, Dürzilik, Yezidilik gibi esas inançlarında İslami hükümlerden tamamiyle ayrılmış, uydurma bir dinidir....
... Hurufilerce varlığın zuhuru sesledir. Ses, gayb (bilinmeyen) aleminden, madde alemine gelen ve maddi varlığa bürünen her şeyde vardır. Ancak canlılarda, bilfiil, yani canlı istediği zaman ve bir sebeple zahir olur (görünür, açığa çıkar); cansızlardaysa bilkuvve mevcuttur; cansız iki şeyi birbirine vurunca ses duyulur. Sesin kemali sözdür; bu da ancak insandadır. Sözler, harflerden meydana gelir; şu halde sesin ve sözün aslı harftir. Hz.Muhammed, yirmi sekiz harfle konuşmuştur; yani Arapçada yirmi sekiz harf vardır ve Kur'an, yirmi sekiz harften meydana gelmiştir. Farsçadaysa otuz iki harf vardır; Fazl'ın mukaddes kitabı "Cavidan"; otuz iki harften meydana gelmiştir. Farsçada olup Arapçada bulunmayan dört harf "p,ç,j,g" dir. Kur'an'da bu dört harfin yerine "Lamelif" gelmiştir; çünkü Lamelif bast edilirse; yani söylendiği gibi yazılırsa, tekrarlanmayan dört harf meydana gelir. Bunlar "lam, elif, mim, fe"dirler. Bu dört harf, Farsçada ki dört harfe karşılıktır. İnsanın yüzünde yedi siyah hak (kıllar) vardır; iki kaş, dört kirpik, bir saç. İnsan anadan bu yedi hatla doğduğu için bunlara "Hutut-u Ümmiyye" (ana hatları) denilir. Bunlar "hal" ve "mahal", yani kendileri ve yerleri bakımından on dört olur. Erkekte, ergenlik çağında beliren yedi hat daha vardır; sağ ve sol yanlarda iki bıyık, iki sakal, iki burun hatları, bir enfaka, yani çene altındaki hat. Bunlara "Hutut-u Ebiyye" (baba hatları) denilir. Bunlar da hal ve mahal itibariyle on dört olur ki tutarı yirmi sekiz eder; Kur'an'da ki yirmi sekiz harfe karşılık gelmektedir. Saç ve çene altında ki hat ortadan ayrılırsa sekiz olur. "Fatiha" da yedi harf yoktur; Havva'nın, yani kadının yüzünde de yedi hat yoktur. Bu yüzden de "Fatiha" ya "Ümmü'l Kitab" yani Kur'an'ın aslı denilmiştir. Kur'an'ın sırrı, yirmi dokuz surenin başında ki "Huruf-u Mukattaat"tadır; yani bir söze girmemiş, tek olarak gelmiş harflerdedir. Bunlar, tekrar edilmemek, sayılanlar, bir daha sayılmamak üzere on dört harftir; "Elif,lam, rıkaf, hi, yi, ayn, sad, tı, siz, hı, mim, kaf, nun"dur. Bu harfler, Arap alfabesine göre, okundukları gibi yazılırlarsa on yediye çıkar; çünkü "elif"te "f", "sad"da "d", "nun" da "v" harfleri vardır. Bu on yedi harfe "Muhkemat" yani hükmü kersin ve belli denir. Yolcu olmayan kişini günde, farz olarak kıldığı on yedi rekat namaz, bunların sayısıncadır. Yolcu olansa on bir rekat kılar. Bu on yedi harften gayrı "b,t,se,c,noktalı h, peltek zel,s,dad,zı,gayn" harfleri on birdir; bunlara "Müteşabihat", yani çeşitli anlamlara gelen harfler denilir; on bir rekat da bunlara karşılıktır. İkisinin tutarı yirmi sekiz eder. yolcu olmayan, her gün on yedi, cuma günü on beş rekat namaz kılar, tutrarı otuz iki olur."

Kaynak: a.g.e. sayfa 181-182