Astrahan Hanlığı

[adonibal]

Astrahan Hanlığı, Altın Orda'nın yıkılmasından sonra başkenti Astrahan olmak üzere Cengiz Han'ın oğlu Cuci'nin ulusuna bağlı Toka Temür sülalesinden Kasım Han tarafından kurulmuş ve 1466 - 1554 yılları arasında hüküm sürmüş bir hanlıktır. Zaman zaman Kırım Hanlığı vasıtasıyla Osmanlı Devleti'nin nüfuz alanına girmiştir.

Aslı adı "Ejder Hanlığı" (Ajdarhan) olan ve Ruslar tarafından sonradan değiştirilen Astrahan Hanlığı, Hazar Denizi'nin kuzey kıyılarında önemli bir ticaret merkezi olarak, 88 yıl boyunca egemen olmuş; ancak sürekli taht mücadeleleri sonucunda zayıflamış ve 1556 yılında Rus Çarı Korkunç İvan tarafından yıkılmıştır.

Rusya'nın Kazan ve Astrahan hanlıklarını yıkarak doğuya doğru genişleme siyasetinden rahatsız olan Osmanlı Devleti Orta Asya'daki Türk Hanlıklarının da kendisinden yardım istemesi üzerine 1563 yılından beri Rusya'yı durdurmak için Astrahan'a yapmayı planladığı bir seferi ancak 1569 yılında yapabilmiş ama hem ordu kumandanlarının kendi aralarındaki anlaşmazlıklardan hem de Kırım Hanı'nın bu kumandanlarla arasındaki anlaşmazlıktan dolayı bu seferde istenilen neticeye ulaşılamamıştır. Buna rağmen Rusya'nın barış istemesi üzerine 1570 yılında yine de Osmanlı ve Orta Asya Türk Hanlıklarının lehine bir barış antlaşması yapılabilmiştir.

Bugün Astrahan ve çevresinde yoğun Türk nüfusu bulunmaktadır.

Kaynak:vikipedia resim:map.rin.ru

[Temür Melik]

Oradaki Osmanlı-Rus savaşını biraz daha açıklayayım;

Osmanlıların Safevîlere karşı müttefiki olan Orta Asya Hanlıklarından da Osmanlı Sultanı'na Ruslara karşı şikâyet mektupları gelmekte idi. Astrahan ve aşağı Volga'yı kontrolleri altında tutan Rusların bu yolu kestikleri, Harezm'den tüccâr ve Mekke hacılarının eskisi gibi serbest geçemedikleri belirtiliyor ve "Bütün Müslümanların Halifesi" sayılan Osmanlı Padişahı'ndan bu yolu açması bekleniyordu. Böylece, Türk-İslâm aleminde ilk defa Rus yayılmasına karşı direniş, bir din vazifesi, bir cihad niteliği kazanıyordu. Bunun tam bir karşılığı olarak Rus Çarları da Üçüncü Roma ve Ortadoks Hristiyanlığı'nın savunucusu rolünü benimsiyorlardı. Güneye ve Orta Asya'ya doğru Çarlığın bu ilk yayılışı Osmanlı İmparatorluğu için siyasi olduğu kadar iktisadî bir tehdit oluşturmakta idi.

Büyük bir Osmanlı devlet adamı, Vezîr-i a'zam Sokollu Mehmed Paşa, bu gelişmeler karşısında, Osmanlı kuvvetlerini kuzeyde bir sefer için harekete geçirmeye karar verdi. Daha Sultan I. Süleyman'ın ölümünden evvel hazırlıklara başlanmıştı. Kazan ve Astrahan'ı almak, Rusları Volga Havzası'ndan tamamıyla geri atmak için 1569'da Don Nehri yoluyla bir ordu ve hafif donanma gönderildi. Bu kuvvetler, Don ve Volga ırmaklarının birbirine en yakın noktasında, Rusların Prevolok dedikleri yerde, kanal açacaklar, donanma Volga'ya geçerek orduyla beraber Astrahan üzerine gidecekti. Astrahan alınınca oradan Safevî İran'ın arkadan vurulması da planın önemli noktalarından biriydi. Osmanlılar kanal kazmaya başladılarsa da, bu muazzam girişimden vazgeçmek zorunda kaldılar. Ordu oradan Astrahan üzerine geldi. Rus savunucuların inatla direnişi, açlık ve ağır topların yokluğu yüzünden Osmanlılar kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldılar ve Azak'a doğru perişan halde çekildiler. Vezîr-i a'zam'ın rakipleri, başta ikinci vezir Lala Mustafa Paşa, askeri Sokollo'ya karşı kışkırttılar; onlar kuzeyde her türlü girişimi bırakarak imparatorluk kuvvetlerini Kıbrıs üzerine gönderdiler (1570).Daha Sonra,bir barış antlaşması imzalayan Osmanlı ile Rusya 1648 İnebahtı Savaşı'na kadar savaşmadılar...

[Temür Melik]

Korkunç İvan

Peki bu Hanlığı yıkan Korkunç lakaplı IV.İvan kimdirBİrazda onun hakkında bilgi vereyim;

İvan Vasiliyeviç yani bilinen adıyla Korkunç İvan (Rusça: Ива́н четвёртый, Васи́льевич, d. 25 Ağustos 1530, Moskova - ö. 18 Mart, 1584, Moskova) Rus Çarı. Henüz üç yaşında Rusya'nın başına geçti. 1547'de taç giydi. O döneme kadar Moskova knezi olarak anılan Rus imparatoru Çar olarak ilan edildi ve ilk Rus Çarı oldu.

1550'de sivil ve ruhani büyüklerden teşekkül eden bir toplantı olan Sobor düzenledi. Toplantıda, Rusya'da yürürlükte olan devlet ve kilise kanunları ile nizamları üzerine konuşmalar yapıldı. Bu toplantıda karar alıcıları Mümtaz Heyet olarak adlandırıldı.

Çar'ın en yakın müşavirleri sıfatıyla devlet işlerinde önemli rol oynayan Mümtaz Heyet, 1553'de İvan'ın gözünden düşmeye başladı. Metropolit Makari'nin etkisiyle kendini Tanrı inayetiyle hükümdar, Rusya'yı dilediği gibi idareye memur bir Çar diye telakki ediyordu.

1560'da İvan'ın eşi Anastasya, geride İvan ve Fyodor adlı iki çocuk bırakarak öldü. Eşinin her yönden İvan üzerinde etkisi vardı. Eşinin ölümü İvan'ı zevk ve sefahat alemine dalmasına neden oldu. Yine bu dönemde yeni gözdeleri ortaya çıktı. Bunların da kışkırtmasıyla uzun zamandır içinde sakladığı arzular ve hevesler ortaya çıkmaya başladı. Bu süreçte birçok kişi sürgüne gönderildi.

1564'te çocuklarını, saray hademeleri ve maiyetini, saray hazinesini alarak Kremlin'i terk etti. Bu gidiş Moskovalılar gözünde bir muammaydı. Bir yıl sonra soylulara ve ruhani liderlere, "soyluların ihanet içinde olduğu için Moskova'yı terk ettiğini" yazdı.

Bu Moskova'da derin bir etki yarattı ve Çar'ın geri dönmesi için çabalar başladı. Nihayet iki ay sonra Moskova'ya döndü. Fakat 35 yaşında olmasına rağmen ihtiyar bir görüntüyle tanınmaz hale gelmişti.

Döner dönmez 'hainleri' cezalandırmaya başladı. Böylece hem tek adam olma yönünde büyük bir adım atacaktı hem de tek adamlığı destekleyecek ıslahatları yapma fırsatı bulacaktı. Nihayet Opriçnina denilen idari bir sistemi yerleştirerek bu emellerine ulaştı.

Bu rejimi tam 20 yıl sürdürdü. Bu dönemde birçok olay kanlı baskınlar sonucu örtüldü. Çar İvan, 18 Mart 1584'de Bogdan Belsky ile satranç oynarken öldü. Kehanetler, IV. İvan'ın bu tarihte öleceğini söylüyordu. 1960'lı yıllarda mezarını açan arkeologlar, zehirlendiğine dair kanıt oluşturabilecek cıva kalıntılarına ulaştı. Bogdan Belski ve daha sonra çar olan Boris Godunov tarafından zehirlendiği sanılıyor.

Korkunç İvan Neden Korkunç?

Çünkü Korkunç İvan 3 yaşında annesini kaybedince kin ve nefretle büyüdü,çocukken oynadığı oyunlarda bile kan dökmekten çok hoşlanan İvan,henüz 13 yaşında iken yakın rakiplerinden birini köpeklere parçalatmaktan çekinmemiş,birçok olayı gayet kanlı bir şekilde bastırmıştır.1582’de,bir olaya itirazı eden Oğlu'na sinirlenen Korkunç İvan elindeki demir çubuk ile oğlunun kafasına öyle vir vurdu ki oğlu 2-3 gün sonra öldü.1564'te Obriçnina’yı kurdu. Obriçnina’da muhaliflerine türlü işkenceler uyguluyordu. 300 kişiden oluşan tarikat arkadaşlarıyla yapılan ayinlerde şarap iççilir. Aziz ve Meryem ana ile alay edilirdi. 20 yıllık iktidarı döneminde binlerce insanı işkence ile öldürtmüştür.Hatta İvan öylesine korkutmuş ve etkili olmuştur ki,18 Şubat 2008 yılında Madagaskar'da çıkan ve 60 kişinin ölümüne yol açıp,145 bin kişiyide evsiz bırakan kasırgaya "Korkunç İvan" lakabı takılmıştır.

KAYNAK:
http://www.gencbilim.com

[Teñrikut]

Konuyu seninde daha iyi anlaman için Timur İmparatorluğu ve Mirasçıları adlı bölümümüze taşıdım örnek olması için.

[adonibal]

sçok sağol

[bayundur]

Teñrikut demiş kiKonuyu seninde daha iyi anlaman için Timur İmparatorluğu ve Mirasçıları adlı bölümümüze taşıdım örnek olması için.

Muhammed'im kusura baklma ama bu başlığı "Moğol İmparatorluğu ve Mirasçıları" bölümüne taşıman daha münasip olurdu. Netice de Astırahan Hanlığı Altınorada Devletinin mirasçılarından birisi ve hükümdarları Cengiz Han soyundan gelmekte.