osmanlı son dönemindeki eğitim

[mr.sensey]

öncelikle iyi günler herkese

Ben bu gün öğretmenimden birşey duydum. Bu bilginin doğruluk derecesini sizdende duymak istediğim için bu konuyu açıyorum
osmanlı döneminde özellikle 19. yüzyılda ve son 2.Abdülhamit döneminde de osmanlı lisesinde okuyan bir kişi gidip amerikada üniversite okumasına gerek görülmeden direk doktora yapabiliyormuş?????

eğer durum böyleyse helal olsun derim.

şunu belirtmek isterim ki bu konuda kesin bilgisi olan kişilerden yorum bekliyorum.yani bilgisi olmayıp sadece tahminlere dayalı konuşmalardan kaçınmanızı rica ederim(son yazdığımı lütfen saygısızlık olarak algılamayın)

[Köktürk]

Günümüzde ABD'deki bâzı üniversiteler belirli bir ücret karşılığında bir sınav yaparak size dünyâ çapında geçerli olduğunu iddiâ ettikleri bir doktora derecesini veriyorlar. Bu dereceyi alabilmek için doktora eğitimi gerekmiyor. Yine ABD'de bâzı üniversitelerde, bâzı kaliteli öğrenciler master yapmadan doktora yapma imkânına sâhip olabiliyor.

Amerika'da 3 çeşit doktora derecesi vardır: Araştırma doktorası (research doctorate), meslekî doktora (professional doctorate) ve onursal doktora (honorary doctorate).

İlkini almak için ortalama 3-6 yıl süren bir eğitim ve araştırma süreci sonucu ortaya çıkan tez gerekir (PhD). İkincisi ise araştırmadan çok belirli bir meslekteki çalışma sürecine dayanır. Bu dereceye tüm tıp doktorları otomatik olarak sâhiptir (MD), ayrıca hukuk (JD), ilâhiyât (DPT), san'ât gibi alanlarda çalışanlar da bu dereceyi alabilirler. Üçüncüsü ise akademik bir süreç gerektirmez. Üniversiteye, topluma, ülkeye vs. yapılan katkılara bir teşekkür olarak verilir ve hukûkî geçerliliği (ders verme hakkı gibi) yoktur. Kimi Amerikan üniversiteleri (Cornell vs.) bu dereceyi etik bulmayarak vermezler.

Şimdiki prosedüre göre bir lise me'zunu ancak onursal doktoraya sâhip olabilir, ki bu pek birşey ifâde etmez.

Düzeltme: ABD'de hukukçular, hristiyân dîn adamları, diş hekimleri ve eczâcılar da meslekî doktora almak zorundalarmış.

[Dengizik]

Köktürk demiş kiŞimdiki prosedüre göre bir lise me'zunu ancak onursal doktoraya sâhip olabilir, ki bu pek birşey ifâde etmez.

Onursal doktora verilebileceği sadece sizin tahmininiz. Tahmininiz doğru olsa bile yinede büyük başarıdır. Siz dünyanın hangi ülkesindeki lise mezunlarının tamamına, Abd'de onursal bir ödül ya da sıfat verildiğini duydunuz???

[Köktürk]

Bu arada, doktora yapma fikri ve doktora unvânlarının en eski uygulamalarının medreselerden çıktığı ile ilgili birşeyler hatırlıyorum. Müderrîs, kadı, müftî, fakîh, allâme, molla gibi unvânlar bugünkü derecelere benzemektedir.

Dengizik demiş ki

Köktürk demiş kiŞimdiki prosedüre göre bir lise me'zunu ancak onursal doktoraya sâhip olabilir, ki bu pek birşey ifâde etmez.

Onursal doktora verilebileceği sadece sizin tahmininiz. Tahmininiz doğru olsa bile yinede büyük başarıdır. Siz dünyanın hangi ülkesindeki lise mezunlarının tamamına, Abd'de onursal bir ödül ya da sıfat verildiğini duydunuz???

Bir ülkenin liselerinden me'zûn olan herkesin başka bir ülkede onursal doktora (Ülkemizdeki yaygın adlandırmayı yeni hatırladım, fahrî doktora) alması fikri zâten gerçekçi değildir. Ben tek bir lise me'zunundan bahsettim, genelleme yapmadım.

[mr.sensey]

galiba siz benim sorumu yanlış anladınız.Değerli bilgilerininz için çok teşekkür ederim ama ben o dönemdeki osmanlı liselerinde verilen eğitim kalitesini merak ettiğim için ve dünyadaki saygınlıklarının ne derecede olduğunu öğrenmek için soru sormuştum

tekrarlıyorum
osmanlıda lise öğrenimi görmüş bir kişinin amerikada direk olarak doktorasını hazırlamaya başlaması gibi bir uygulama var mıydı??? böyle bir uygulama varsa o dönemdeki eğitimin kalitesi bence kendini aşmış demek oluyor!!

[Köktürk]

Kendi adıma konuşmam gerekirse, sorunuzu yanlış anlamadım. Şimdiki uygulamaya göre lise me'zûnu birisi -eğitiminin kalitesinden bağımsız olarak- doktoraya alınamaz. Doktora için üniversite diploması gerekmektedir. Muhtemelen o dönemde de öyle idi.

II. 'Abdü'l-hamîd döneminde açılan liselerin eğitim kalitesi ve bu liselerdeki müfredât hakkında bilgim yok ama lise me'zunu birisinin ne olursa olsun doktoraya kabûl edilemeyeceğini düşünmekteyim.

[mr.sensey]

bence yeterli olgunluğa eriştiğini ispatlamış bir kişinin prosedürler bir kenara bırakılarak her türlü bilimsel çalışmaya üniversite çatısı altında yapması lazım.Eğer ki o dönemde hakkaten verilen eğitim kalitesinden dolayı böyle bir uygulama olması muhtemeldir diye düşünüyorum.

[Dengizik]

Bana sorarsanız Fahri doktorayı belli bir başarı göstermeyen adama vermezler ama belki o dönemin mezunları çağdaşlarının bilgi ve becerisine oranla çok önde olmuş ve bir takım başarıları onlara göre daha kolay elde etmiş olabilir. Bunun bir örneği yarım asır kadar önce liseden mezun olup Abd'de üniversite eğitimi alan Oktay Babuna'dır. Kendisinin anlattığına göre oradakiler hayretle bu adamlara bakarlar ve bu bilgi birikimini nasıl kazandınız diye sorulduğunda "Biz bu öğrettiklerinizi lisede iken öğrendik" diye cevap verirlermiş. Kısacası bu eğitim kalitesi bana kalırsa sadece Abdulhamit ve son dönem Osmanlısında değil Cumhuriyetin ilk dönemlerinde de var idi. Maalesef okul sayıları arttıkça zaman içerisinde kalitede ters oranda düşüş göstermiştir. Her zaman içimden 100 sene kadar önce "Galatasaray Mekteb-i Sultanisinde okumak varmış" diye geçiririm.

[mr.sensey]

bu konuda tatmin edici bir cevap verdiğiniz için teşekkür ediyorum
osmanlı eğitimi hakkında bilgi sahibi olmayan hocalarımıza karşı biraz olsun cevap hakkımı kullanabileceğim için mutluyum.
başka bu konuda bilgisi olan arkadaşlar varsa yorum yazmaya davet ediyorum

[Dengizik]

Özür dileyerek eklemek istiyorum "Oktay Sinanoğlu" yerine "Oktay Babuna" demişim. Doğru "Oktay Sinanoğlu" olacaktır.