Çizgilerle Abdülhamid ve Hasta Adam

[İttihatçı]

Çizgilerle Abdülhamid ve Hasta Adam

Otuz üç yıl süren II. Abdülhamid dönemi kuşkusuz imparatorluk tarihi için ayrı bir öneme sahiptir. Anılan dönem Osmanlı İmparatorluğu'nun batı tarafından iyiden iyiye gözden çıkarıldığı ve adeta dalga geçilir olduğu bir dönemdir. Aynı zamanda Osmanlı (ve dolayısıyla Türk) modernizminin tohumlarının atıldığı ilginç çelişkileri de içinde barındırmıştır.
İşte bu dönemle ilgili yaptığım taramada birçoğu Avusturya, İngiliz ve Fransız ürünü karikatürler buldum. Bunların içinde padişahı hicvedenler büyük bir çoğunluğu teşkil ediyordu, Alman karikatürlerine muhtemelen dönemin siyasal yakınlaşması nedeniyle pek rastlayamadım. Hiciv karikatürlerinde genellikle Abdülhamid'in baskıcı, korkak, hilekar, hatta eli kanlı bir katil gibi resmedildiğini fark ettim.
Bunlarla yüzleşebilmemize katkıda bulunabilmek için seçtiğim görsellerden bir kısmını aşağıya çıkarıyorum ve bunların Osmanlı Devleti'nin içler acısı tasvirleri olduğunu da ekliyorum..


Mısır’ın kaybedildiği yıl; 8 Temmuz 1882 tarihli karikatür



1885 tarihli bir siyasi karikatür



1896 tarihli bir siyasi karikatür



Avrupa cebinden sarkan Paris Protokolü ile Girit meselesinde ileri giden Yunanistan'ı cezalandırıyor, arka planda endişeli Osmanlı, Ocak 1897...



Avrupa köpek olarak resmedilen Yunanistan'ın önüne kemik olarak resmedilen Girit'i atıyor, 6 mart 1897 Londra.



1897 tarihli bu karikatürde Türk paşası kaygı içinde Osmanlı Avrupasına bakıyor..



Girit meselesi nedeniyle Avrupadan yüz bulan küçük Yunanistan Osmanlıya dikleniyor.



Abdülhamid 1897 Yunan zaferini kutluyor..



Halinden memnun Hasta Adam karikatürü, Der Floh 1903



Abdülhamid’i Ermeni kasabı olarak hicveden bir karikatür



Abdülhamid karikatürü


Hilale asılan Osmanlı



Dalkavuk’ta Eylül 1908’de yayımlanan bu karikatürde Abdülhamid kendisine getirilen jurnal kağıdını tövbe ettiğini söyleyerek geri çeviriyor, üzerinde oturduğu kaidede Hürriyet yazılıdır…



Dalkavuk’ta Eylül 1908’de yayımlanan bu karikatürde Abdülhamid Hürriyet heykeline iltifatlar yağdırıyor…



Tahttan indirilen Abdülhamid Avrupa'ya sitemkar, Viyana, Der Floh 1909

http://upload.wikimedia.org
http://www.bianet.org
http://www.harpweek.com