Kriptolojinin Kökenleri

[derleyici]

Kaynak: www.islammedeniyeti.com

Alıntı:Bilgi çağında yoğun bir kullanım sahası bulan kriptolojinin ne olduğunu bilmeyen yoktur herhalde... TDK Sözlüğünde "Gizli yazılar, şifreli belgeler bilimi veya incelemesi" olarak tanımlanan kriptoloji, günlük hayatımızın çoğu safhasında bizlerin bilgi güvenliğini sağlıyor.

Şimdi biraz geçmişe gidelim. Kriptolojinin kökleri çok eski devirlere dayanmaktadır. David Kahn, meşhur kriptoloji tarihinde, “Kriptoloji Araplar arasında doğdu”[1] demektedir. Bu konuyu, Prof. Dr. İbrahim A. El-Kadi [2] "Origins of Cryptology: The Arab Contributions (Kriptolojinin Kökenleri: Arapların Katkısı)" isimli makalesinde detaylı olarak ele almaktadır. Makalenin özetinde şunlar yazmaktadır [3]:

Yakın zamanda keşfedilen eski yazmalar kriptolojinin kökenin ve Arapları katkısının, evvelce sanılandan daha eski ve daha yoğun olduğunu göstermektedir. Avrupa dillerindeki ‘cipher’ kelimesi Arapça sifr kelimesinden gelmektedir. Kriptoloji üzerine bilinen en eski kitabın yazarı olan IX. Yüzyıl Arap bilim adamı el-Kindî kendisinden 300 yıl öncesine atıfta bulunmaktadır. Bu makale yeni keşfedilen el-Kindî, İbn Adlân ve İbn ed-Dureyhim’in kitaplarını esas alarak bazı Arap kriptolojicilerin özel katkılarının altını çizmektedir. Arap kriptolojisinin ortaya çıkışı ve ilerlemesinin arkasındaki faktörler tartışılmıştır. Makalede bildirilen keşifler kriptoloji tarihinin sınırlarını yaklaşık 500 yıl daha geriye çekmektedir.



[1] David Kahn, The Codebreakers: The Story of Secret Writing, New York: Macmillan, 1967, sayfa 93.

[2] 1984 senesinde Standford Üniversitesi Elektrik Mühendisliğinden doktorasını alan El-Kadi, haberleşme sahasında çalışmaktadır.

[3] Ibrahim A. Al-Kadit, "Origins of Cryptology: The Arab Contributions", Cryptologia, Cild:16, Sayı:2, sayfa 97-126, 1992.

[bayundur]

Bu hususta geçtiğimiz senelerde konunun uzmanı bir büyüğümüzde bana kriptolojiyi ilk olarak sistematik şekilde kullanan ve geliştirenlerin Araplar olduğu bilgisini vermişti. Bu bilgi Endülüs medeniyeti vasıtasıyla Avrupa'ya yayılmış ve zamanla gelişerek günümüzdeki halini almıştır. Kriptoloji yoğun bir matematik bilgisi ister. Özellikle algoritma sahasında üstün bir bilgi ve birikim gerektirmektedir. Ortaçağ dünyasında ise ise en yetenekli matematikçilerin Araplar ve Endülüslü bilginlerden (ki bunların ekseriyeti de Araptır) çıktığından yola çıkacak olursak Arapların kriptoloji sahasında ilerlemeleri ve bu alana katkıda bulunmaları yadsınılmaz bir gerçekliktir. Günümüzde ise kriptoloji de özellikle ABD, İngiltere, Almanya, İsrail ve Rusya gibi devletler başı çekmektedir. (Yanılmıyorsam İngilizler hepsinden bir adım önde) Biz ise bu yarışa hakiki manada 1990'lı yıllarda katılmaya başladık. Ne yazık ki bu yıllara kadar bu sahada dışa bağımlıydık. Şu anda özellikle Tübitak bünyesinde yapılan çalışmalarla her geçen gün arada ki mesafeyi kapatmaktayız.

[Esege]

kriptoloji=şifrebilim kriptolog=şifrebilimci

Kullanalım kullandıralım.