İslam Dünyasında Bilimin Gerilemesinin Nedenleri

[bayundur]

Bilimsel gelişmeleri önleyen her ne kadar din adamlarının itikadi fikirleri gibi gözükmüşse de aslında onlarda ki ihlasın zayıflığındandır. İhlasını muhafaza eden adam neden bilimsel gelişmelerden korksun ki? Oysa ki özellikle 16 yy.'ın ortalarından itibaren Osmanlı'da geçmiş döneme nazaran daha az nitelikli din adamları yetişmeye başlamıştır. Bunun sebebi de dünya, mal, mülk sevgisinin sırf devlet adamlarına değil aynı zamanda din adamlarına da sırayet etmesidir. Bu da bu insanlardaki ihlası kırmış (hepsi için demiyorum ama geçmişe nazaran giderek artan bir çoğunluk söz konusu) ve sonucunda işine gelmediği için bilimsel gelişmelere köstek olan din adamı tipi ortaya çıkmıştır.

[derleyici]

Konuyla ilgili olarak Prof. Dr. Ahmed Yusuf Hassan'ın yazdığı "Factors Behind The Decline of Islamic Science After The Sixteenth Century" makalesine rastlamıştım.

Alıntı:Sunuş


Batılı araştırmacıların Doğu medeniyetlerini özellikle İslam'ı ve İslam medeniyetini araştırmaya başlamaları çok eskilere dayanıyor. Bu araştırmaların başlamasının arkasında dinî, siyasî, ticarî ve ilmî sebepler yatmaktadır. Bu çalışmalar yapılırken zaman zaman ilmiyetten uzak tavırlar sergilenmiştir. Bunun sebeplerinin başında Doğu’nun faklı kültür ve düşünce yapısına sahip olması ve Batılıların Doğu hakkında bazı önyargılara sahip olmaları gelmektedir. Batılı araştırmacılar İslam medeniyeti üzerindeki incelemelerde işin özüne inemedikleri gözlenmektedir. Ancak, son zamanlarda Doğu kökenli araştırmacıların da sahneye çıkması anlaşılamayan meselelerin açıklığa kavuşmasını sağlamıştır. Bilim tarihi alanında Fuat Sezgin, George Saliba ve Ahmed Yusuf Hassan gibi ilim adamlarının çalışmaları gerçeklerin gün yüzüne çıkmasına vesile olmaktadır. İslam biliminin gerilemesi konusunda yerli ve yabancı dilde yazılmış makale ve eserlerin çoğunda, İslam biliminin XII. yüzyıldan sonra gerilemeye başladığı ve bu gerilemeyi ivmelendiren en büyük âmilin İmam Gazali olduğu savunulmaktadır. Aslında bu eserlere baktığımızda hepsinin de aynı argümanlar ile olaya yaklaştıkları görülmektedir. Prof. Dr. Ahmed Yusuf Hassan’ın “Factors Behind The Decline of Islamic Science After The Sixteenth Century” makalesinin Türkçe’ye çevrilmesiyle Türkçe literatüre konu ile ilgili farklı bir bakışın kazandırılacağı inancındayım. Makalenin yayınlanmasına izin veren Prof. Dr. Ahmed Yusuf Hassan’a teşekkürlerimi sunuyorum. Makalenin orjinal halini bu bağlantıdan okuyabilirsiniz.

Makalenin Türkçe çevirisine aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

http://www.islambilimi.com

[bayundur]

Alıntı:Sunuş


Batılı araştırmacıların Doğu medeniyetlerini özellikle İslam'ı ve İslam medeniyetini araştırmaya başlamaları çok eskilere dayanıyor. Bu araştırmaların başlamasının arkasında dinî, siyasî, ticarî ve ilmî sebepler yatmaktadır. Bu çalışmalar yapılırken zaman zaman ilmiyetten uzak tavırlar sergilenmiştir.

Bahse konu araştırmaların miladı olarak geçmiş yıllarda Oryantalizm ile okuduğum bir eserde (Oryantalizm / veya Medeniyet Hesaplaşmasının Arka Planı, Mahmud Hamdi Zakzuk (Mısırlı bir Prof) , Nil Yayınları) Oryantalizm'in (yani bahsedilen faaliyetlerin başlangıcı) başlangıcı olarak 1312 Viyana Konsülü verilmeklte. Bu konsülle ve anılan hadiselerin gelişimiyle alakalı olarak bazı internet sitelerinden edindiğim bilgileri ilintiliyorum.

Alıntı:Oryantalizmin ne zaman doğduğu konusunda bazı araştırmacılar, Batıda oryantalizmin resmen ortaya çıkışını 1312’de toplanan Viyana Konsülü’nün çeşitli Batı üniversitesinde birkaç Arap Dili Kürsüsünün kurulmasına ilişkin karar çıkarmasıyla başlatıldığına işaret ediyorlarsa da bu konuda kesin bir tarih vermek güçtür. Ancak burada “Kilise Oryantalizmi”ne işaret edilmesi, bu tarihten önce gayri resmi bir oryantalizmin bulunduğunu gösteriyor. Öte yandan bir kısım araştırmacılar, bu tarihi kabul etmemektedirler. Milâdî 11. yüzyıla dayandıranlar olduğu gibi Kur’ân’ın Latince’ye ilk defa çevrilmesiyle başladığını yani 12. yüzyılda başladığı görüşünde olanlar da vardır. Özetle denilebilir ki, oryantalizmin kökleri bin yıl öncesine kadar uzandığı görülmekle birlikte bu kelimenin telaffuz edilmesi 18. yüzyılda, yani Şarkiyat araştırmaları, Avrupalının İslâm ve Müslümanlarla tanışmasıyla başlar. Ancak daha önceleri de var olan fakat ismi konmamış olan ‘oryantalizm’ teriminin 18. yüzyılda kullanıldığını görmekteyiz.
Kaynak: http://slaytlar.blogcu.com/oryantalizm-k...82785.html

Alıntı:Haçlı Seferleri’nin kesin bir şekilde başarısızlıkla sonuçlanmasından sonra, onların yerlerini Oryantalizmin öncüleri Misyonerler almıştır. Kuzey Afrika ile Yakın Asya’yı dolaşmış ve oralarda Arap kültürünün taşıdığı önemi kavramış olan Katalanlı Rahip Ramon Lulle’nin teklifi üzerine Viyana Konsülü, 1312’de, Paris, Oxford, Bologne, Avignon ve Salamngue’da olmak üzere bir çok Arap dili kürsüsünün kurulmasına karar vermiştir. Bu ise Oryantalzmin bir kurum olarak doğuşuydu ve tarafsız bir ilmi araştırma hareketi değildi. Çünkü asıl amaç Müslümanların Hıristiyan olmalarını sağlayacak Misyonerlik hareketlerini mümkün kılmaktı.
Kaynak: http://www.edebiyatdunyasi.net/mods.php?...ale_id=725

[General]

İslam dünyasındaki bilimsel gerilemenin en önemli sebebi, yüce kitabımız Kuran-ı Kerim ile amel edilmemesidir. Menfaat çevrelerinin sırf kendi çıkarlarını korumak amacı ile kendilerinin uydurduğu saçmalıkları ve kasıtlı olarak yaptıkları saptırmaları; İslam dini diye asırlarca Müslümanlara yutturmaları sonucunda, İslam toplumları bugünkü çağdışı konumlarına geldiler. Kuran-ı Kerim'in insan zekasına ve bilimsel bilgiye çok büyük önem vermesine rağmen bu menfaat çeteleri yüzünden İslam dini, hiç haketmediği halde diğer din mensuplarının gözünde itibar kaybına uğradı.

[Teñrikut]

Muntezile mezhebi, çok sonraları ortaya çıkmıştır. Çıkış nedeni bir ihtiyaçtır. O dönemde özellikle Farslar kendi kültürlerinde bulunan bazı özellikleri islammış gibi göstermeye çalışmışlardır. Bunun üzerine bazı İslam Alimleri Mantıkla bu kültür öğelerinin islamda bulunamayacağını ispatlamaya çalışmış, bu mantık yürütme hareketi zamanla mezhepleşmiş sonradan ise ilk amacından sapmış ve ortadan kalkmıştır.

Günümüzde ise bu detayı bilmeden bu mezhebi tartışan insanlar vardır. Bu çok saçmadır.

[bayundur]

(01-13-2010 11:56 PM)Esege demiş ki  

(01-11-2010 01:07 AM)Teñrikut demiş ki  Muntezile mezhebi, çok sonraları ortaya çıkmıştır. Çıkış nedeni bir ihtiyaçtır. O dönemde özellikle Farslar kendi kültürlerinde bulunan bazı özellikleri islammış gibi göstermeye çalışmışlardır. Bunun üzerine bazı İslam Alimleri Mantıkla bu kültür öğelerinin islamda bulunamayacağını ispatlamaya çalışmış, bu mantık yürütme hareketi zamanla mezhepleşmiş sonradan ise ilk amacından sapmış ve ortadan kalkmıştır.

Günümüzde ise bu detayı bilmeden bu mezhebi tartışan insanlar vardır. Bu çok saçmadır.

Sonraları dediğiniz İslamın zuhurundan sonraları ise doğru.Ama İslamda bilimin yaşadığı o görkemli dönem Mutezile mezhebinin estirdiği akılcılık fırtınası ile koşuttur.Ne zaman Gazali çıktı zilyon tane kitap yazdı "Felsefe yapmayın günahtır,Kuranda simgesel birşey yok ne yazıyorsa o öyledir,aklı bu kadar yüceltmeyin" genel düşüncesinde ve bütün akılcıları tekfir etti işte böylece Gazali'nin görüşleri yaygınlaştı ve İslam dünyasından akılcılık kalktı.Mutezile hakkında Fars kültürünün İslama aktarma olduğu iddiası çok zayıf bir iddiadır.O kadar mutezili alimin tefsirleri ortadadır.Bir başka yakıştırma da Yahudi mezhebi Feruşim'den geldiğidir.Yersizdir.Konu hakkında aklıma gelen okuduğum kitaplar aşağıdadır.

İslam'da Bilimin Yükselişi ve Çöküşü / 827- 1107 - Cengiz Özakıncı
Mutezile ve Menar Ekolü Akli Tefsir Hareketi - Abdulbaki Güneş
Mutezile Ve İnsanın Özgürlüğü Sorunu - Dr. Muhammed Ammara
Kur'an'ın Mu'tezili Yorumu - Mustafa Öztürk

İhsan Eliaçık'ın mesela mucizeler konusundaki görüşleri birçok Mutezili müfessiri ile koşuttur.

http://www.haber10.com/makale/5156/

Bunun dışında ANKARA OKULU YAYINLARI Mutezili görüşte epey kitap yayınlamıştır.İncelenmelidir.Tabi ehl-i sünnet olgusunu İslamla özdeşleştirenler hemen bunu sapık fırka olarak görürler.Ki onların İslamla özdeşleştirdiği sünnilik hakkında şu kitap okunmalıdır.
Sünni Paradigmayı Anlamak Dr. Mehmet Evkuran

İmam Gazali'nin felefik görüşlerle çatıştığı doğruur ancak Gazali ve sonrasındaki dönemlerde de İslam dünyasında bilimsel ilerleme devam etti. Cengiz istilasına kadar Gazali'nin etki altında veya ona yakın olan bölgeler olan Harezm, Horasan ve Maveraünnehir bölgeleri bilimsel olarak sıçrayışlar yapmış olan bölgelerdir. Dolayısı ile bilimsel gerilemenin İmam Gazali ile alakalı olabileceğini hiç sanmıyorum.