İslam Dünyasında Bilimin Gerilemesinin Nedenleri

[aegarmageddon]

İngiliz matematikçi ve filozof Bertrand Russell Batı Felsefesi adlı kitabında şöyle demektedir:"Hayatımda yanıtını bulamadığım bir tek soru vardır. Bu da biz Batılılar Ortaçağın o karanlığından ve zulmünden bu modernliğe ve gelişmişliğe nasıl geldik? Müslümanlar ise o aydınlık ve insanlık Ortaçağından bu günlere,bir daha uyanmayacak bir şekilde,bu karanlık döneme nasıl girdiler? Bu sorunun yanıtını bulamıyorum"

Sizce İslam dünyasında bilimsel gerilemenin sebepleri nelerdir?

[bayundur]

Allah'ın yarattığı iki tane kitap vardır hakiki anlamda. Bunlarda ilki kainat kitabı diğeri ise yüce Kur'an'dır. İslam dünyası bu iki kaynak üzerinde çalışmalar yaptığı sırada medeniyet olarak zirveye yerleşti. Yani müsbet bilimlerle, dini bilimleri birarada götürerek bir yerlere geldi. Ancak ne zamandır ki müsbet bilime verilen önem azaldı işte orada Batı dünyası bayrağı devraldı. Aslında batı dünyası ilerleyişini İslam medeniyetine borçludur. Çünkü elde ettikleri neticelerin alt yapısı zaten ellerinde mevcuttu. Bu yüzden bilimin ilerleyişi ivme kazanmış ve onların ellerinde daha da şekillenmiştir. Oysa ki bunun alt yapısını hazırlamak daha zahmetli bir iştir. Özellikle Endülüs medeniyeti bu alt yapının oluşumunda en büyük paya sahiptir. Eğer bu alt yapı Endülüs yerine daha doğu da örneğin Asya'da olsaydı Batı medeniyeti bu şansı kolay kolay elde edemezdi. Biz kaybettiğimiz bu bilimsel değerleri sonradan elde etmeye çalıştık. Ne yazık ki bu seferde pozitivist bir anlayışla bu kez dini bilimleri bir kenara attık. Bu da maddeci bir anlayış ortaya çıkmasına neden oldu ve onlardan aldığımız bilimsel değerleri ve verileri de ne yazık ki yeterince değerlendiremedik. Biz ne zaman bu iki değeri bir arada yaşatırsak işte o zaman kaybettiğimiz o zirveyi yeniden yakalayabiliriz.

[Teñrikut]

Aliya İzzetbegoviç. İslam deglarasyonu adlı kitabında konu ile ilgili kendi nedenlerini söylüyor.

Eve geçince yazdıklarını burada paylaşayım.

[Chinggis]

İslâm'ı din olarak değil , devlet doktrini olarak görmelerinden kaynaklanıyor . Gerekli ve hızlıca alınması kararları , din adamları veriyor , sonumuz bu hâle geliyor .

Dikkat ederseniz İngiltere Anglikan olmadan önce Katolik'ti , dinin büyük etkisi vardı . Ne zaman bir uyanış başladı ve İngiltere Kilise'yi terketti , o zaman büyük bir yükselişe geçti ülke ve gördüğünüz gibi hâlâ yükseliyor .

[kutup yıldızı]

Chinggis demiş kiİslâm'ı din olarak değil , devlet doktrini olarak görmelerinden kaynaklanıyor . Gerekli ve hızlıca alınması kararları , din adamları veriyor , sonumuz bu hâle geliyor .

Dikkat ederseniz İngiltere Anglikan olmadan önce Katolik'ti , dinin büyük etkisi vardı . Ne zaman bir uyanış başladı ve İngiltere Kilise'yi terketti , o zaman büyük bir yükselişe geçti ülke ve gördüğünüz gibi hâlâ yükseliyor .

Yalnız, İslam'da bilimin doruk noktası olduğu dönemlerde de İslam, devletin yönetilmesindeki yegane unsurdu. Yani senin deyişinle, İslam devlet doktrini idi.

Bu konuda Sayın Bayundur'un söylediklerine harfiyen katılıyorum.

[Chinggis]

kutup yıldızı demiş ki

Chinggis demiş kiİslâm'ı din olarak değil , devlet doktrini olarak görmelerinden kaynaklanıyor . Gerekli ve hızlıca alınması kararları , din adamları veriyor , sonumuz bu hâle geliyor .

Dikkat ederseniz İngiltere Anglikan olmadan önce Katolik'ti , dinin büyük etkisi vardı . Ne zaman bir uyanış başladı ve İngiltere Kilise'yi terketti , o zaman büyük bir yükselişe geçti ülke ve gördüğünüz gibi hâlâ yükseliyor .

Yalnız, İslam'da bilimin doruk noktası olduğu dönemlerde de İslam, devletin yönetilmesindeki yegane unsurdu. Yani senin deyişinle, İslam devlet doktrini idi.

Bu konuda Sayın Bayundur'un söylediklerine harfiyen katılıyorum.

Peki sonra ne oldu da Osmanlı her türlü bilimsel gelişmeden geri kaldı ?

[aegarmageddon]

Ben Osmanlı'nın Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar bilimsel gelişmelerde geri kaldığını düşünmüyorum.Hatta Fatih döneminde güzel bir konumda olduğunu da söyleyebilirim.Fatih İtalya'da tutunabilseydi belki de rönesans benzeri bir değişim Osmanlı'da olurdu ve çok değişik bir tarihi seyir gelişebilirdi.

İslam'ın devlet doktrini olması bilimin gerilemesi için bir sebep değildir bence de.İsrail'de bugün her ne kadar demokrasi vs. olsa da dini doktrinler geçerli değil midir?Olsa olsa dini doktrinin bilime açık bir anlayıştayken bilime kapalı bir hale gelmesini konuşabiliriz .Benim asıl sorduğum soru da buydu zaten?Neden değişti işler?Buna zemin oluşturan akımlar,düşünceler nelerdir?

[Chinggis]

Dinin yanlış anlaşılması denilebilir o zaman , en azından İslâm için . Her şeye "şeytan icadı" diyen din adamlarımız sağolsun

[Baybars]

Osmanlının gerileme sebebi her şeyde olduğu gibi dini konularda da yozlaşmadandır bence. Peki Osmanlı yozlaştı diyelim perki İran ve Babürlüler neden geri kaldı?

[Teñrikut]

Aliya İzzetbogoviç konu ile ilgili İbn Haldun'un teorisi olan:
" İmparatorluklar ilk kuruluş azmi ile büyük yollar alırlar. Bu güç/Maneviat bir süre sonra azalmaya başlar ama büyüme devam eder. Sonra ise rehavet halkı sarar ve devletler için bu artık çöküş demektir" diyor.

Gerçekten İslam dinine mensup hakların oluşturdukları devletlerde hep genel görüntü bu. Rehavete kadar bilimdede aynı güç/maneviyat etkin. En büyük örnek hiç şüphesiz Osmanlı İmparatorluğu. Diğer örnekler ise Abbasiler Endülüs Emevileri vs.



Gelellim başka bir boyuta;
Yine aynı konuyla ilgili İzzetbegoviç şöyle bir tahlilde bulunuyor.

19 YY.-20 YY da başına eşit sayılabilecek büyük felaketler gelen ve eşit bir şekilde bu felaketleri ber taraf eden iki büyük imparatorluk vardır.

Bunlardan biri Osmanlı-Türkiye diğeri Japonyadır.

Osmanlılar ve Türkiye reformlarını daha ziyade avrupaya benzeterek yapmıştır. Onların yaşam tarzını da kendi içine işlemiştir. Hatta kültürünü bile bu konuda kimi zaman hiçe saymıştır. Japonlar ise avvrupadan bazı usuller dışında bir benzerlik almamış yaşam tarzına da elinden geldiğince dokunmamıştır. Kültürünü ise el üstünde tutmuştur.

Sonuç ise Japonya dünyanın en gelişmiş ülkelerinden. Türkiye ise 3. sınıf ile 2. Sınıf ülkeler arasında kalmıştır.
Önemli Not: Bu yazıyı yazar 1968 de yazıyor. Günümüz şartlarına göre değerlendirmeyelim.