Perslerin Görenek ve Gelenekleri

[nina]

Bugünlerde Herodot Tarihi’ni yeniden okumaya başladım.Yeri geldikçe öğrendiğim ilginç bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum.İşte bunlardan ilki,Perslerin görenek ve gelenekleri konusunda...Aşağıda kaynağını belirttiğim sayfalardan özetleyerek aktarıyorum:



Perslerin Görenek ve Gelenekleri

 Persler,güneşe,aya,yıldızlara taparlardı.Taptıkları arasında ateş ve su da vardı. Heykel dikmek,tapınak yapmak geleneklerinde yoktu.Böylesi geleneklere sahip olan uluslara aptal gözüyle bakarlardı.Sonuç olarak heykelcilik onlarda yaşamamıştır.Yaşamayan bir şey de gelişme olanağı bulamaz.


 Kişiler kendi özel yaşamları için dua etmezlerdi.Taptıkları,tanrı olarak bildikleri varlıklardan kendileri için bir şey istemezlerdi.Toplumlarının iyiliği,krallarının sağlığı için dua ederlerdi.Tanrılardan özel isteklerde bulunmaları,kişisel işler için yakarmaları, bencillik ve kötülük olarak düşünülürdü.


 Persler en önemli konularda kararı,”sarhoşken” alırlardı.Ertesi gün sarhoşlukları geçince, aldıkları kararlar üzerinde yeniden tartışmaya yönelirlerdi.Eğer ayık kafa ile de olur derlerse,o karar yürütülür;yoksa vazgeçilirdi.Bunun tersine olarak,ayık kafa ile düşünülmüş bir şey de,içki havası içinde yeniden ele alınırdı.


 Pers sofrasında doyurucu iki yemek bulunurdu.Fakat tatlısız sofraya oturmazlardı.Bol şarap içişleriyle,sofralarında şarap bulunduruşlarıyla da ünlüydüler.


 Başkalarının önünde öğürmek,yediğini çıkarmak çok ayıp karşılanırdı.Bu nedenle de öğürmek ve yediğini çıkarmak yasak edilmişti.


 Bir Persin en önemsediği gün,doğum günüydü.Herkes doğum gününü,ekonomik gücüne göre en iyi biçimde,en zengin yemek şölenleri hazırlayarak kutlardı.Varlıklı olanlar at,deve,eşek keserdi.Kesilen hayvan oracıkta bütün olarak pişirilirdi.


 Onlarda selamlaşma sözle yapılmazdı.Öpüşerek selamlaşırlardı.Eşit kişiler birbirlerini ağızlarından öperek selamlardı.Karşılarındaki kişi kendilerinden üstünse yanaklarından öperlerdi.Aşağı sınıftan bir kimse,örneğin bir köle,yerlere değin eğilmek biçiminde selamlardı karşısındaki insanı.


 Kendi uluslarına çok saygı duyarlardı.Sonra yakın komşularına saygı duyarlardı.Uzak ülkelerde yaşayan uluslara saygı duymazlar,onlardan küçümseyerek söz ederlerdi.


 Pers evlilik geleneğinde,bir erkeğin birkaç karısı olurdu.Böyle olması bir erkeklik gereğiydi.Çok çocuk sahibi olanlar saygı görür,ona yücelik tanınırdı.Öyleleri,her yıl kralca ödüllendirilirdi.


 Erkek çocukların eğitimi beş yaşında başlardı.Eğitimleri 20 yaşına değin sürerdi.Ata binmek,ok atmak,yalan söylememek konularında eğitilirlerdi.Beş yaşından önce çocuk babasına gösterilmez;kadınların arasında yaşardı.Böylelikle eğer çocuk küçük yaşta ölürse,bu durumun baba üzerinde fena etki yapmasını önlemiş olurlardı.


 Yalan söylemekle borçlanmayı,dünyanın en aşağılık davranışı olarak görürlerdi.Borçlu insanın yalan söylemek zorunda kalacağını kabul ettiklerinden,borçlanmayı kötülük olarak düşünürlerdi.


 Tek suç nedeniyle,kral bile kişileri cezalandıramazdı.Köleler de tek suç işleyince ceza görmezlerdi.Kişinin hizmetiyle suçu karşılaştırılırdı.Eğer hizmeti suçundan büyükse,ceza verilmezdi.


 Uyuz,cüzzam gibi hastalıklara yakalanları öbür insanlardan ayırırlardı.Böylelerini kentlere sokmazlardı.Bunların güneşe karşı suç işlediğine,güneş tarafından cezalandırılmış olduklarına inanırlardı.


 Persler,beyaz güvercinlerin de suç işlemiş olduğuna inanırlar;nerede beyaz güvercin görseler kovalayarak,onlara öfkelerini belli ederlerdi.


 Erkek bir Pers öldükten sonra,cesedi kuşlar ya da köpekler tarafından parçalanmadan gömülmezdi.Buna karşılık ölülerini nasıl gömdüklerini, kendi dinlerinden olmayanlara kesinlikle göstermezlerdi.Persler ayrıca ölülerini gömmeden önce,cesedi balmumu ile sıvarlardı.


 Yapılmasını yasakladıkları davranışların,konuşulmasını da yasak etmişlerdi.


 Çok güzel bir gelenekleri de nehirlere,akarsulara karşı duydukları saygıydı.İşeyerek,tükürerek,ellerini yıkayarak nehirleri kirletmezlerdi.Böyle yapanlara hoşgörüleri yoktu,hemen ceza verirlerdi.


 Persler,yabancı görenekleri başka her ulustan daha kolay kaparlardı.Medlerin giyinişlerini kendilerininkinden daha güzel bulmuşlar,öyle giyinmeye başlamışlardır.Savaş konusunda da Mısırlıları örnek almışlardır.Kulaklarına çalınan çeşitli zevkleri de hemen kaparlardı.


Kaynak:Herodot Tarihi/Remzi Kitabevi/Türkçesi:Müntekim Ökmen
Sayfalar:59,60,61

[Teñrikut]

Çok alakası olmayan gelenek göreneğin yanında birkaç tane eski Türkler ile benzer gelenek görenek de mevcut.

Öte yandan son madde herhalde diğer maddeleri açıklayan madde . Pers kültürü anladığım kadarı ile bir harman.

[nina]

Elbette her toplum,yakından tanıdığı diğer toplumlarla etkileşim içinde bulunur.Bu sadece Perslere özgü bir şey değil.

Medler,Mısırlılar ve Yunanlılar,Perslerin kültürel anlamda en çok etkilendiği toplumlardır.Yine de özde kendine has yapılarını korumuşlardır.Özellikle din ve aile kurumu konusunda...

[ümit]

Strabon da Perslerle Medlerin gelenek,dil,giyim-kuşam gibi konularda çok benzeştiğinden bahseder.