Babai İsyanı (İk Türkmen İsyanı)

[Teñrikut]

Anadolu Selçukluların yıkılmasına neden olan büyük Türkmen İsyanlarından.

İsyan ismini Olayın Kahramanı Baba İshak'dan alır. Kendisi Horasanlı bir Türkmendir.

Anadoluda Amasya'ya gelir ve yurt tutar. Çok bilgili ve sevilen biri olduğundan ünü kısa zamanda çok diyara yayılır.

Bu ün etrafında çok kişilerin toplanmasına da neden olur. Onu sayanlar onun dediklerine göre hareket edecek kadar bağlanır.

Aslında bu olayın alt yapısında Osmanlılarda olduğu kadar olmasada YEni Müslüman olmuş Türklerin Eski adetlerini terk edememesi ve buna göre hareket etmesini istemeyen Selçuklu yönetiminin de suçu vardır.

Bazı kaynaklar BAba İshak'ın peygamberlik iddia ettiğini söyler.

Ama genel görüş onun Türkmenlere daha az baskı olan ve dinlerine daha az karışıldığı hoşgörülü bir devlet istediğini bildirir. Bu nedenle üstüne gelen Selcuklu kuvvetleri ile savaşırken öldürürlür.

Daha sonrasında Müritlerinden Türkmen Baba bu savaşı bir süre süldürsede en sonunda onlarda tükenir.


Özellikle Türkmen Baba selçukluları irili ufaklı 12 savaşda yendiği söylenir. Bu da Anadolu Selçuklularının sonunu hazırlamıştır.




Baba İShak hareketini çeşitli fikriyatta ki insanlar kendine göre yorumlar. Örneğin sosyalist fikriyat ilk sosyalist Türk isyanı diye niteler. Keza milliyetçi fikriyatta İlk Türk yürüyüşü olarak niteler.


Muhammet Çelik.

[Baybars]

Baba İshak isyanı Moğolların fazlasıyla ilgisini çekmiştir, Anadolu Selçuklularının en güçlü göründüğü dönemde Bir dervişin isyanını bile zorla bastırması Moğollara cesaret vermiş ve akabinde bir kaç yıl sonra meşhur Kösedağ savaşı olmuştur.

[Teñrikut]

Zaten Anadolu SElcukluları Yassi Cemen Savaşından sonra oldukça güçsüzleşmişti..

Baba İshak İsyanıda onların güçsüzleşme nedenlerinden.

Moğollar belkide en basit istilasını yaptılar.

[Köktürk]

Baba İshak'ın sağ kolu olan Pîr İlyas'ın kurduğu köy (Amasya Merkez'e bağlı İlyas Köyü) annemin köyü. Türbesinin yakınlarında çıkan suyun sarılık hastalığına iyi geldiğine inanılır ve bu yüzden kendisi yörede "Sarılık dede" olarak da bilinir. Türbesi Alevî ve Sünnîlerce ziyâret edilir, çevresindeki ormandan birşey alıp götürenin belâdan kurtulaöayacağına inanılır. Bu zâtın torununun oğlu olan Elvan Çelebi ise (Kendi kurduğu câmî ve türbesi Çorum Mecitözü'ne bağlı Elvançelebi Kasabası'ndadır.) bölgede Sünnîliğin önemli savunucularından birisiydi. Ünlü şâîr Âşık Paşa da bu zâtın torunlarındandır.

Konuyla fazlaca ilgisi yok ama aklıma gelmişken yazmak istedim.

[bayundur]

Baybars demiş kiBaba İshak isyanı Moğolların fazlasıyla ilgisini çekmiştir, Anadolu Selçuklularının en güçlü göründüğü dönemde Bir dervişin isyanını bile zorla bastırması Moğollara cesaret vermiş ve akabinde bir kaç yıl sonra meşhur Kösedağ savaşı olmuştur.

Tenrikut yazılan

Alıntı:Zaten Anadolu SElcukluları Yassi Cemen Savaşından sonra oldukça güçsüzleşmişti..

Baba İshak İsyanıda onların güçsüzleşme nedenlerinden.

Moğollar belkide en basit istilasını yaptılar.

Yazdıklarınız birbirleriyle alakalı olduğu için iki alıntıya da aynı anda cavap vermek istedim.

Anadolu Selçukluları Yassıçemen Savaşından sopnra güçsüzleşmemişler aksine liderleri devrildikten sonra boşlukta kalan ve Moğollar karşısında tecrübeleri olan Harezm komutanları ve beyleri Anadolu Selçuklu Devleti hizmetine girmişlerdir. Bunda Alaaddin Keykubad'ın dahice siyasetinin büyük parmağı vardır. Vassalları olan Gürcü kraliçesi Rasudan Hatun'un telkinleriyle Anadolu'ya ufak çaplı bir harekat düzenleyen Moğol kuvvetleri başarıyla geri püskültükten sonra Moğol kuvvetleri bu devletin düşeceği uygun anı kollamaya başlamışlardır. Nitekim Anadolu'da başlayan Babai İsyanı aradıkları fırsatı vermiştir ancak bundan önce Selçuklu Devletinde cereyan eden hadiseler aslında Moğolların daha çok ekmeğine yağ sürmüştür. Sultan Keykubad'ın zamansız ölümünden (hatta zehirletildiği rivayet edilmektedir) sonra başa geçen oğlu II.Gıyaseddin Keyhüsrev ve veziri Sadettin Köpek öncelikle bu Harezm Beylerini küstürerek orduyu zayıflatmış daha sonra bir çok deneyimli ve liyakatli devlet adamının harcanmasına neden olmuşlardır. Nitekim Anadolu'nun iç dengeleri bozulmaya başlamış bunun sonucunda başta ahlaki dejenarasyon olmak üzere ekonomik sıkıntılarda baş göstermeye başlamıştır. Nitekim tüm bu olanların sonucunda bahse konu isyan patlamış ve yetenekli generallerinden yoksun bulunan ve kendi dindaş ve ırkdaşlarına karşı kılıç kullanmada gevşek davranan Selçuklu askeri bu mücadeleden başarıyla çıkamamıştır. Sorunu kendi askeriyle çözemeyeceğini anlayan Selçuklu Devleti Antakya Prensliğinden ve Haçlı Devletçiklerinden elde ettiği paralı Frank askeriyle ancak bu sorunu atlatabilmiştir. Selçuklu ordusunun vahim durumunu gören Moğollar erteledikleri harekatlarına kaldıkları yerden devam etmişler ve nihayetinde Kösedağ Bozgununa giden süreç başlamış olmuştur.

[ba'tuhan]

Yassıçemen savaşı kazanılmamış gibi farzedilir nedense. aslında tarih kitaplarında bu tarz bir tavrın savaşın ardından moğol orduları ve ufak tefek atları ile yerleşik anadolu türkleri arasındaki tampon bölge olan harezmşah müslümanlarının bölgesinin yok olması hasebiyle oluştuğu aşikardır.
Türkmen aşiretlerinin küstürülmesi babıai isyanının çıkmasına sebeb olmuştur. aynı zamanda küstürülmenin getirdiği içtimai bozukluk halkı galeyana getirmiş bu da babailerin bir başka ayaklanma gerekçesi olmuştur.