Bogomil İnancı veya Bogomilizm

[nina]

Bogomilizm, Ortaçağ Avrupası'nda ortaya çıkmış ve diğer Hristiyanlarca heretik (sapkın) olarak kabul edilen bir dini akımdır.Ayşe Kulin'in Sevdalinka adlı romanını okuyanlar,Bogomillerden sıkça söz edildiğini de hatırlayacaklardır.

Bu akımın mensupları kendilerini Hıristiyan diye nitelemelerine rağmen birçok konuda yaygın Hıristiyan anlayışından farklı inanca sahiptiler:Örneğin, teslise inanmıyor, Hazreti İsa'nın Tanrı değil, peygamber olduğunu düşünüyor, Papalık otoritesini tanımıyor ve haç gibi dini sembolleri kabul etmiyorlardı.

Bogomiller bu özelliklerinden dolayı Ortaçağ boyunca Papalığın büyük tepkisiyle karşılaştılar. Engizisyon mahkemelerinde ölüme mahkum edildiler. Birçoğu işkenceye uğradı ve sürgün edildiler. Bogomiller yukarıda bahsedilen özelliklerinden dolayı, Türklerin Bosna Hersek'i fethetmesiyle karşılaştıkları İslamiyet'i kendilerine yakın hissetmişler ve kitleler halinde Müslüman olmuşlardır.

Kadir Albayrak'ın bu dini akımın tarihsel ve kültürel kökenleri ve bu akımın bağlalarının inanç ve ibadet şekilleri hakkında ayrıntılı bilgi sunan "Bogomilizm ve Bosna Kilisesi " adlı akademik bir çalışması olduğunu öğrendim.Kitabı henüz okumadım ama en uygun zamanda alıp okuyacağım.Yukarıdaki yazının bir bölümü de zaten kitabın tanıtım yazısından alıntıladım.

Bogomil inancı hakkında bildiklerininizi,duyduklarınızı,diğer başvuru kaynaklarını paylaşmanızı sabırsızlıkla bekliyorum.

[ümit]

Balkan Slavlarının nasıl Osmanlılarca zorla Müslüman yapıldığına dair batı propagandasını yapanlar nedense Avrupa tarihinin bu önemli dinsel grubuna Papalığın ve Bizansın yaptığı katliam ve sürgünlerden pek bahsetmiyorlar.
Pomak,Torbeş gibi Esklavon kökenli grupların,Boşnakların ataları Hristiyanlığın bu farklı mezhebine inanmanın bedelini katliamlarla ödemişlerdir.Bu yüzden de çok kısa bir sürede İslama geçmişlerdir.
Her ne kadar aklımıza Bogomil deyince Bosna gelse de Avrupadaki çıkış yerleri Bulgaristandır.

Ama Pavlikanları anlamadan konuya vakıf olamayız;Pavlikanlık Bogomilizmin atasıdır,Doğu Anadoluda,Divriği,Malatya,Adıyaman civarında ortaya çıkmıştır.Konstantin Silvanus bu mezhebin kurucusudur.Pavlikanlar da selefleri Bogomiller gibi defalarca katliama uğramışlar,İslam ordularının bölgeye gelmesiyle ezeli düşmanları Bizansa karşı Müslümanların yanında yer almışlar,zamanla asimile olmuşlardır.

Katliamlardan arda kalan Pavlikan gruplarını asimile etmek amacıyla Bulgaristana yerleştirmek gibi bir hata yapan Bizans böylece Bogomilizmin temellerini farkına varmadan atmıştır.

Her ne kadar temelde Türkmen kültürünün bir devamı olsa da Anadolu Aleviliği Pavlikanizmden birçok ögeler barındırır,Pir Sultanın öldürülme hikayesi bile aslında Konstantin Silvanus'un gerçek hikayesinin neredeyse aynısıdır.

Günümüz Alevilerine atılan mumsöndü iftirasının kaynağı da aslında Bizanstır;Bizans kaynakları Pavlikanları ve Bogomilleri ''çıra söndürenler''olarak adlandırır,Bizansın çok sık kullandığı bir propaganda vasıtasıdır bu.
Pavlikanlar ve Bogomiller arasında ilginç bir parelellik de mevcuttur;her iki grupta zorla Hristiyanlaştırılmıştır,1.grup eski Zerdüşt,2. ise eski Pagandır.Hemen hemen tüm ezoterik grupların zorla din değiştirilen gruplar arasından çıktığına dikkat edin.

Alakasız bir ekleme daha yapayım;Türkler yiyeceklerini bezden bir torbada taşıyan Bogomillere ''torbacı'' adını vermişlerdir,günümüzün etnik Torbeşleri adlarını buradan alırlar.

[ToLgA]

Nina hocam ve Ümit paylaşımlarınız için teşekkür ederim.