e-tarih forum

Registan antik Semerkand'ın kalbidir. Registan kelimesi Farsça kökenli olup "kumlu yer" manasına gelmektedir. Registan üç medreseden müteşekkildir: Uluğbey Medresesi (1417-1420), Şerdor Medresesi (1619-1636) ve Tilya Kori Medresesi'dir (1646-1660). Bahse konu dönemde medreseler yüksek seviyede Müslüman din adamı yetiştiren mekteplerdir.
Uluğ Bey Medresesinin meydana bakan sivri kemerlerile birlikte heybetli bir kapısı vardır. Medrese, 15. asır tüm Doğu İslam dünyasının din adamı yetiştiren en iyi okullarından biridir. Aynı zamanda bir eğitimci olan Uluğ Bey derslerini burada vermiştir. Buradan yetişen Abdurrahman Cami tanınmış bir şair, bilim adamı ve filozoftur. Uluğ Bey'in hükümdarlığı müddetince, medrese bir seküler bilim merkezi hüviyetindedir.
17. asırda ise Uluğ Bey Medresesi yanlarına Şer-Dor ve Tilya-Kori Medreseleri dönemin Semerkand valisi Yelenktuş Bahadır'ın talimatlarıyla inşa edilmeye başlanmıştır. Şerdor (kaplan taşıyan) Medresesi mimar Abdülcabir tarafından tasarlanmıştır. Medresenin dekarasyonu 15. asırda altın çağını yaşayan Semerkand mimarisi baz alınmamış; büyük ve küçük odalar arasında uyum, keskin mozaik dekorları, heybetlilik ve rasyonel simetriye önem verilmiştir.
Tilya-Kori medresesi ise Şer-Dor medresesinin yapımından on yıl sonra inşa edilmeye başlanmıştır. Tilya-Kori isminin manası ise "yaldızlı, yadızlı kaplama"dır. Burası sadece bir eğitim kurumu olmakla kalmamış, meydanın "Ulu Camii"si vazifesini de üstlenmiştir. Eserin iki katlı ana cephesi bulunmakta olup, eksen boyunca mevcut olan dört galerisi ile pervazlı geniş avlusu yurt dairelerinin yakınından geçilmektedir.